magazine / september 2011

Drinkwater met een luchtje

© Lu Guang

Goed nieuws voor de rivieren en meren in China: Nike, Adidas en Puma stellen paal en perk aan de dump van giftig afvalwater! De drie sportmerken zwichtten na een internationale campagne van Greenpeace, die duidelijk maakte hoe de productie van hun sportkleding voor grootschalige watervervuiling zorgt in China. Daar dragen niet de mensen, maar de rivieren de kleur van het modeseizoen.

Doneer nu en maak meer successen mogelijk!

Kinderen poedelen in deze rivieren rond, mensen doen er de was en vissersboten varen af en aan. Dat het water een blauwe, roze of groene schuimkraag heeft en raar ruikt, zijn ze inmiddels gewend. De oorzaak kennen ze ook: afvoerpijpen die vooral ’s nachts tienduizenden liters afvalwater uitspuwen.

Cocktail

De Chinezen die aan de Jangtsekiang en Parelrivier wonen, zijn omringd door duizenden textielfabrieken die hormoonverstorende, kankerverwekkende chemicaliën in deze rivieren lozen. Tot die ontdekking kwam het team van Lu Yifang, campagneleider giftige stoffen van Greenpeace in China. Ze nam watermonsters bij de afvoerpijpen van twee textielfabrieken: het Youngor Textile Complex aan de Jangtsekiang en de Well Dying Factory Limited aan de Parelrivier. De schuimende proefjes werden geanalyseerd door het Greenpeace-laboratiorum aan de Britse Universiteit van Exeter en het onafhankelijke laboratorium Omegam in Nederland. Lu: ‘Daaruit bleek dat er een cocktail aan chemische stoffen wordt geloosd. Onder andere alkylfenolen (hormoonverstorend) en perfluorverbindingen (kankerverwekkend), die niet biologisch afbreekbaar zijn en zich ophopen in de voedselketen.’

Sportmerken gaan voor schoon!

De campagne die Greenpeace in juli startte heeft binnen nog geen twee maanden zijn vruchten afgeworpen. Met hulp van vele duizenden supporters konden we de sportmerken doen inzien dat schoon produceren kan én moet. Voor 2020 maken de merken een einde aan de dump van afvalwater op wereldwijd niveau. Ook zullen ze meer doen om het gebruik van giftige stoffen terug te dringen. Meer informatie over de campagne vind je hier.

Verantwoord?

Meer dan 100 miljoen mensen drinken het water van de Parelrivier en de Jangtsekiang, de langste rivieren van China. Datzelfde water irrigeert ook de Chinese akkers en spoelt verder naar alle wereldzeeën. Maar er kwam meer schokkend nieuws bovendrijven. Het grondige speurwerk van Lu’s team onthulde dat topmerken als Nike en Adidas hun kleding in diezelfde gifdumpende fabrieken laten maken. ‘China is de fabriek van de wereld’, zegt Lu. Als je aan de Jangtsekiang en de Parelrivier staat, kun je niet anders dan dat beamen. Sinds de economische hervormingen in de jaren zeventig zijn duizenden industriële zones langs hun oevers opgedoken. De Yangtze Industrial Belt waar ook het Youngor Textile Complex is gehuisvest, strekt zich tegenwoordig uit over zeven provincies en is goed voor ongeveer een vijfde van de Chinese economie.

Goedkoop

De fabrieken die aan de oevers van beide rivieren zijn gevestigd, gebruiken massa’s zware chemicaliën (zoals alklyfenol en perfluorverbindingen) bij het verven, wassen, printen en afwerken. In China zijn deze giftige stoffen goedkoop, beschikbaar en is het gebruik ervan amper aan wetten en regels gebonden. In combinatie met extreem goedkope arbeidskrachten is China daardoor al zestien jaar de grootste exporteur van textiel en kleding. Een gegeven waar grote kledingmerken dankbaar gebruik van maken. In de jaren tachtig sloot Nike als eerste grote sportkledingmerk zijn fabrieken in Amerika en vertrok naar Azië. Adidas volgde een paar jaar later. De beslissende factor is geen geheim: kostenbesparing. Door hun producten in een land als China te laten maken, omzeilen ze de westerse regels - en dus de kosten - van schoon produceren. Want het gebruik van chemicaliën die de hormoonhuishouding verstoren en kanker verwekken, is in Europa en Amerika al lang aan banden gelegd.

Groen wassen

Met hun creativiteit en vernieuwing creëerden Nike en Adidas de afgelopen jaren een positief en groen imago. Nike en Adidas zijn daarin zo succesvol, dat ze als duurzaamheidsleiders in de Dow Jones World Sustainability Index genoteerd staan. Dat alleen al was genoeg reden voor Greenpeace om het groene beleid van beide bedrijven verder te onderzoeken. Lu: ‘Nike en Adidas hebben uitgebreide MVO-programma’s waarvoor ze erkenning krijgen. Ze produceren dikke rapporten en websites vol woorden als verantwoordelijkheid en duurzaamheid. Adidas streeft bijvoorbeeld naar ‘nulemissie’. Geweldig, tot je verder leest. De ambitie beperkt zich tot zaken als energie- en papierbesparing in de Adidasgebouwen in het Westen.’ Greenpeace is dan ook zeer verheugd dat zowel Nike als Adidas nu de hele productieketen op de schop neemt, zodat niet alleen in het westen, maar overal ter wereld de uitstoot van gifstoffen wordt uitgebannen.

Spelregels

Mens en natuur bewust blootstellen aan kankerverwekkende en hormoonverstorende stoffen is onacceptabel. Hoog tijd dat westerse kledingmerken hun spelregels veranderen, vindt Greenpeace. Een eerste stap is samen met hun leveranciers gevaarlijke stoffen vervangen door bestaande, veiligere alternatieven. Want door hun innovatietalent te gebruiken voor een echt schone, duurzame productieketen, valt veel meer te winnen. Lu: ‘Kijk maar naar Apple. Dat nam de leiding in de elektronica-industrie door giftige stoffen als pvc en broom uit zijn producten te halen en alternatieven te bedenken. Moet je kijken wat dat Apple opleverde: grensverleggende producten én al jaren een stijgende omzet.’