magazine / december 2011

Leven aan boord van de Rainbow Warrior

© Bas Beentjes

Als de nieuwe Rainbow Warrior eind oktober feestelijk wordt onthaald in Amsterdam, grijpt GPM haar kans om met twee Nederlandse bemanningsleden te praten. We zijn vooral nieuwsgierig naar het leven aan boord van dit gloednieuwe schip. Hoofdmachinist Erik Mekenkamp (37) en Hettie Geenen (50), 'eerste stuurman of vrouw' zoals ze zichzelf noemt, willen daar best iets over vertellen.

Op de tafel in het campagnekantoor van de Rainbow Warrior staat een koektrommel. Leeg. Jammer, zou je denken. ‘Handig’, zegt Erik en hij pikt het blik in. ‘Voor schroefjes ofzo.’ Met zo’n hergebruikmentaliteit kun je aankomen op dit groene actieschip. Voor Erik is het de normaalste zaak van de wereld. Net als Hettie vaart hij al meer dan tien jaar op verschillende Greenpeace-schepen.

Dit schip is voorlopig jullie thuis. Wat vind je ervan dat je hier duizenden bezoekers over de vloer krijgt?

Hettie: 'Dat hoort erbij. Mensen komen niet in onze hutten, maar voor de rest mogen ze alles zien. Het is ook niet óns schip. Ik hoor twee deckhands steeds tegen bezoekers zeggen: "Dit is jullie schip. Ik ben blij dat ik erop mag varen."

Erik: 'En dat is ook zo. Want de donateurs hebben dit schip mogelijk gemaakt.'

Waarom wilden jullie op een Greenpeace-schip werken?

Erik: 'Na de Zeevaartschool werkte ik op vrachtschepen. Je doet daar niet meer dan goederen van A naar B verschepen en dat had me te weinig betekenis. Toen bedacht ik dat Greenpeace ook schepen heeft. Waarom zou ik daar niet op gaan varen? Dan kon ik ook nog meewerken aan een betere wereld.'

Hettie: 'Ik heb na de Zeevaartschool altijd gezeild, met passagiers. Dat was ik op een gegeven moment zat. Ik vond het leeg, wilde iets doen met een doel. Dat vond ik bij Greenpeace.’

Wat is hier anders dan op een vracht- of passagiersschip?

Erik: 'Vooral de passie van mensen aan boord. Op de handelsvaart komen mensen om geld te verdienen. Maar mijn huidige collega’s kiezen echt voor Greenpeace, betaald of onbetaald. En het is erg leuk om samen te werken met mensen uit zo veel verschillende landen en culturen. Nieuwe bemanningsleden weten vaak niet wat ze meemaken. Hier werken vrouwen aan boord, je moet zelf je bord afwassen...'

Hettie: 'Dat zijn ze in de handelsvaart niet gewend. Ook niet dat je je hut deelt. Op onze schepen wordt de crew bijna je familie. Je leert elkaar in drie maanden tijd zo goed kennen.'

Wat is je meest indrukwekkende ervaring op een Greenpeace-schip?

Hettie: 'Tja, dat is geen prettig verhaal. Het was mijn eerste reis, in 2000. We voeren met de vorige Rainbow Warrior naar de Filippijnen om te protesteren tegen de giftige erfenis van een Amerikaanse luchtmachtbasis. De Amerikanen waren vertrokken zonder hun gevaarlijke troep op te ruimen. Maar dat wisten de mensen niet die daar waren gaan wonen, nadat hun huizen waren verwoest door een vulkaanuitbarsting. Ze werden ziek, vrouwen kregen miskramen en kinderen leukemie. Een groepje zieke kinderen bezocht ons schip, waaronder de zesjarige Crizel. Ze wist al maanden van onze komst en had maar één droom: aan boord van de Rainbow Warrior komen. Ze mocht met de kapitein een rondje varen in een rubberboot. Toen ze terugkwam, ging ze op bed liggen en een uur later was ze overleden. Dat heeft heel veel indruk op me gemaakt. Er gebeuren dingen in de wereld die echt niet kunnen. Ik vind het belangrijk dat mensen opstaan en een tegengeluid geven. Dat begreep ik toen: hier geloof ik in, dit is wat ik wil doen.'

Doen jullie altijd mee als er een actie is vanaf het schip?

Erik: 'Iedereen mag meedoen. Gelukkig wel, daarom vaar ik juist op een Greenpeace-schip. Maar bij een actie op zee moeten meer mensen aan boord blijven dan in de haven. Ik breng meestal actievoerders weg met een rubberboot en vaar dan terug. Dat is wel gek. Ben ik net achtervolgd door de politie, sta ik een half uur later weer olie te verversen of filters schoon te maken.'

Hettie: 'Als eerste stuurman is het handiger dat ik aan boord ben. Ik ben ook beter in regelwerk dan in actievoeren. Nu ben ik degene die beslist wie er in de bootjes gaat. Dat vind ik wel eens jammer: ik vind het zelf ook erg leuk om in rubberboten te varen.'

En wie maakt de spandoeken?

Erik: 'Haha, dat gebeurt altijd op het laatste moment, de avond voor de actie. "O ja, we hebben nog een spandoek nodig." Even later zit de hele bemanning op haar knieën een goede slogan te schilderen.'

Waar zijn jullie met kerst?

Erik: 'Ik hoop dat ik thuis ben deze kerst. Mijn vriendin en ons zoontje zouden het ook wel leuk vinden als ik weer eens onder de kerstboom zit.'

Hettie: 'Als het goed is, vier ik kerst in Barcelona, op dit schip.' Erik: 'Ach, kerst aan boord is ook gezellig. Er komen altijd wel ergens een kerstboom en lampjes vandaan.'

En wat ga je nou met de koektrommel doen?

Erik: 'Ik denk dat ik hem ga gebruiken om olie op te vangen.'

 

De Rainbow Warrior vaart nu nog in Europa en vertrekt begin maart naar de Amazone, met Hettie en Erik aan boord.