magazine / september 2015

Eindelijk gerechtigheid voor Arctic 30

Met geweld enteren gewapende Russische agenten de Arctic Sunrise en arresteren alle opvarenden.

Met geweld enteren gewapende Russische agenten de Arctic Sunrise en arresteren alle opvarenden.

©Denis Sinyakov/Greenpeace

Het had nooit mogen gebeuren, de arrestatie en detentie van de dertig opvarenden van de Arctic Sunrise. Dat oordeelde het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag eind augustus. Hoe is het voor Faiza Oulahsen om volledig gerehabiliteerd te worden?

 Gelijk krijgen: ze was er echt niet meer elke dag mee bezig. Maar toch, het stak. En toen was daar opeens het vonnis van de vijf rechters: Rusland zélf overtrad het internationaal recht toen het vijftien gewapende agenten op de Arctic Sunrise liet landen, die het schip in beslag namen en alle opvarenden arresteerden. De uitspraak verspreidde zich als een lopend vuurtje onder de Arctic 30. Of ze verrast waren? 'Eigenlijk niet', vertelt Faiza. ‘Hoe blij we destijds ook waren toen we na twee maanden vrijkwamen, de reden - gratie - was natuurlijk onzinnig. We hadden niets strafbaars gedaan. Op basis van het zeerecht en het recht op demonstratie mochten we vreedzaam protesteren tegen de olieboringen van Gazprom. Toch is deze erkenning belangrijk voor ons: eindelijk gerechtigheid.’

'Ik hoop dat dit vonnis een precedent schept'

'Ik zou tot mijn 41e vastzitten'
Aan die gerechtigheid hangt een stevig prijskaartje voor Rusland. Het land moet de schade vergoeden voor het onterecht detineren van de dertig opvarenden én voor de reparatiekosten van de Arctic Sunrise. De eis is ruim € 7 miljoen. Voor Faiza doet dit er niet toe. Zij wil vooral dat deze uitspraak anderen helpt. Overal ter wereld krijgen milieu- en mensenrechtenactivisten te maken met geweld en intimidatie. Faiza: ‘Ik zou tot mijn 41e vast kunnen zitten: de beste tijd van mijn leven.‘ Wat Faiza en haar lotgenoten door hun gevangenschap heen sleepte, was de wetenschap dat miljoenen mensen zich wereldwijd inzetten om ze vrij te krijgen. ‘Zodra ik dat hoorde, kreeg ik rust en hoop. Nu ben ik vrij én heb ik erkenning gekregen. Voor duizenden andere onschuldige actievoerders geldt dat niet. Ik hoop dat dit vonnis voor hen een precedent schept.’                   

'In mijn werk vecht ik nu nog harder'
Hoewel Rusland is aangesloten bij het Hof, heeft het land inmiddels laten weten dat het de uitspraak niet erkent. Minister Koenders, die de zaak namens de Nederlandse Staat twee jaar geleden voor het Hof bracht, reageerde not amused. Hij stelt dat de uitspraak bindend is en overweegt een verzoek aan het Internationaal Zeerecht Tribunaal om de procedure te vervolgen. Faiza is niet onder de indruk van de Russische reactie: ‘We zijn geen vandalen of terroristen. We weten verdomd goed wat we wel en niet kunnen doen als we actievoeren. En dat is nu bevestigd.’ Had ze de ervaring willen missen? ‘Nooit’, zegt ze stellig. ‘Ik ben mijn vrijheid kwijt geweest. Pas als je dat meemaakt, weet je wat het betekent.’ Het leverde Faiza een enorm relativeringsvermogen op, maar ook een enorme strijdlust. ‘In mijn werk vecht ik nu nog harder, want het is ook míjn toekomst waar we het over hebben. En tegelijk geniet ik veel meer van dat waarvoor ik werk: de natuur en de mensen waarvan ik houd. Dat gevoel neemt niemand me meer af.’