magazine / september 2015

kort

Naomi Klein schijnt op kolencentrale

'Kunnen we de crisis, veroorzaakt door klimaatverandering, aangrijpen om ons mislukte economische systeem te veranderen in iets radicaal beters?’ Met die spannende theorie als vertrekpunt schreef Naomi Klein in 2014 haar bestseller 'This Changes Everything'. Tijdens de Global Day of Action – zaterdag 26 september – organiseert Greenpeace een heel bijzondere voorpremière van de gelijknamige documentaire: we projecteren de film op de Nuon-kolencentrale aan de Amsterdamse Hemweg. Kom ook! De toegang is gratis. Registreer je via Facebook om op de hoogte te blijven van tijden, locatie en last-minute wijzigingen.

Zin in voorpret? Bekijk de sneak preview of lees meer over het boek en de film (Engels).

Kumi Naidoo neemt afscheid

Zes jaar lang leidde hij Greenpeace met een enorme bezieling en bevlogenheid: Kumi Naidoo, directeur van Greenpeace International. Onlangs maakte hij bekend dat hij de organisatie gaat verlaten. Met hem aan het roer ging Greenpeace zich (nog) meer richten op landen waar de grote milieuproblemen van deze tijd spelen. Tegelijkertijd bood hij adequaat de kwesties het hoofd die internationaal tot spanningen leidden, zoals de gevangenschap van de Arctic 30 in Rusland en de ondoordachte actie bij de Nazca-lijnen in Peru. Naidoo zette zijn netwerk, ervaring en charisma voluit in voor Greenpeace, zowel als gesprekspartner van wereldleiders als hangend aan een boorplatform bij de Noordpool. Op 31 december 2015 verlaat Kumi Greenpeace, maar gelukkig niet de strijd voor schone energie: in zijn thuisland Zuid-Afrika zal hij persoonlijk de strijd tegen de plannen voor zeven nieuwe kerncentrales ondersteunen.

In de volgende GPM vind je een uitgebreid interview met Kumi Naidoo.

How to Change the world

Hippies, journalisten, wetenschappers: een bont gezelschap verenigde zich rond het verzet tegen nucleaire tests door de Verenigde Staten. In een oud zeilschip zetten zij koers naar het eiland Amchitka, met niets meer dan hun moed en hun camera’s. Deze actie werd een van de gewaagdste milieuprotesten aller tijden en de bakermat voor Greenpeace als grootste milieuorganisatie ter wereld.

In de bekroonde documentaire 'How to Change the World' wordt de oorsprong van dit succes verklaard. Een archeologische schat van 16 mm filmpjes, audio-opnames en foto’s maken je getuige van de meest dramatische, iconische en beladen momenten uit onze geschiedenis. Tegelijk blijft het een intiem portret van een kleine groep ‘hippies’ die worstelt met voor iedereen herkenbare thema’s, zoals idealisme versus pragmatisme en principes versus compromissen. Te zien vanaf 22 oktober in Nederland en in november op het IDFA.

Kolencentrale Essent mag gaan roken

De afgelopen acht jaar kwam Greenpeace binnen én buiten de rechtszaal in actie tegen de nieuwe kolencentrale van Essent aan de Waddenzee. Telkens weer overtuigden we de hoogste bestuursrechter, de Raad van State, ervan dat de natuurvergunning niet deugde. Maar op 9 september oordeelde de Raad helaas dat de kolencentrale nu echt mag starten. De gevolgen: een grote uitstoot van stikstofdioxide en kwik die enorm schadelijk is voor het milieu, waaronder werelderfgoed de Waddenzee. Zelfs zeehonden krijgen het kwik binnen via schelpdieren en vissen. Ondanks de uitspraak is er een sprankje hoop: om aan het vonnis van de rechter in de Klimaatzaak te voldoen zou de nieuwe kolencentrale alsnog op slot moeten. Dat concluderen het Planbureau voor de Leefomgeving en Energieonderzoek Centrum Nederland. In juni oordeelde de rechter namelijk dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met minimaal met 25 procent moet zijn teruggebracht.

Rijk van Rotzooi

We doen aan urban mining, scheiden plastic, glas, papier en hebben een wormenflat voor gft-afval gebouwd. Recycling, het klinkt zo hedendaags, maar in werkelijkheid is het zo oud als de weg naar Rome. Wist u bijvoorbeeld dat buskruit 200 jaar geleden van straatafval werd gemaakt? Groenten teelden mensen gewoon op schoorsteenroet. Niet verwonderlijk dat hoogleraar Lissa Roberts van de Universiteit Twente interessante ontdekkingen deed tijdens haar onderzoek naar de geschiedenis van scheikunde in het dagelijks leven. Zo vond ze ook de persoonlijke aantekeningen van Watse Gerritsma. Deze Friese ondernemer en apotheker bezat in de 18e eeuw een fabriek die geen afval produceerde. Letterlijk alle reststoffen werden hergebruikt. Na de ontdekking van Gerritsma en zijn wonderlijke fabriek, kwam het onderzoeksteam van Roberts al snel op het idee om de 18e eeuwse scheikunde nieuw leven in te blazen. Waar beter dan in Museum Boerhave in Leiden? Gaat dat zien: Rijk van Rotzooi tot 31 januari 2016.

Gouden rijst gaat onderuit

In 2012 publiceerde het gerenommeerde American Journal of Clinical Nutrition (AJCN) een wetenschappelijk artikel over de positieve effecten van 'gouden rijst'. Deze genetisch gemanipuleerde rijstsoort van Syngenta zou het vitamine A-tekort oplossen, dat met name in ontwikkelingslanden tot blindheid kan leiden. Klinkklare onzin, volgens Greenpeace en bovendien een hele dure 'oplossing' voor een probleem dat veel eenvoudiger, goedkoper én milieuvriendelijker bestreden kan worden.

Eind 2012 onthulde Greenpeace al dat 24 Chinese kinderen onwetend als proefkonijnen waren gebruikt in de 'wetenschappelijke' studie die het succes van gouden rijst moest aantonen. Dit leidde destijds tot het ontslag van de betrokken onderzoekers. Afgelopen augustus trok AJCN het wetenschappelijke artikel eindelijk terug, na een slepende rechtszaak. De rechter oordeelde dat de Chinese onderzoekers niet konden aantonen dat de kinderen en hun ouders wisten dat de rijst genetisch gemanipuleerd was. Daarmee zijn de ethische wetten van wetenschappelijk onderzoek geschonden en is het wetenschappelijk bewijs onderuitgehaald. Een hart onder de riem van alle boeren, wetenschappers, moeders, koks en politici in landen als de Filipijnen, die zich jarenlang verzetten tegen de komst van 'gouden rijst'.

TTIP Alarm!

Wat heeft TTIP met jou te maken? Heel veel! Daarom roepen we jou op om samen met ons te demonstreren op 10 oktober. Aansluitend krijg je meer informatie over TTIP in een boeiend inhoudelijk programma. Greenpeace organiseert dit protest samen met FNV, Transnational Institute (TNI) en Milieudefensie.

Waar gaat het over? TTIP is een ingrijpend handelsverdrag waarover de VS en Europa al een tijd onderhandelen. Erg democratisch gaat dat er niet aan toe: het Europees Parlement mag aan het eind van de onderhandelingsrit alleen een klap geven op de complete overeenkomst. In de tussentijd hebben onze volksvertegenwoordigers weinig in de melk te brokkelen. En dat terwijl dit verdrag maar liefst 30 jaar Europees milieu- en gezondheidsbeleid op de tocht zet!

Wat zijn de gevolgen? Dat de producten die jij koopt straks misschien niet meer voldoen aan de Europese normen - die vaak strenger zijn dan de Amerikaanse. Bedoeling van TTIP is namelijk de handelsregels tussen de VS en Europa te versoepelen. In de onderhandelingen zullen zeker Europese verworvenheden op het gebied van milieu en gezondheid sneuvelen. Hormonen in vlees, giftige stoffen in kleding of gentechvoedsel... praktijken waar we in Europa eindelijk vanaf zijn, kunnen zomaar terugkeren met TTIP.

Dat laten we niet gebeuren! Teken net als 2,6 miljoen(!) Europeanen ons burgerinitiatief en kom op 10 oktober naar Amsterdam.