magazine / september 2016

'Leerfabriek' krijgt groen lesje

'Vanuit school werd een goede doelen actie georganiseerd: 24 uur gesponsord fietsen in de gymzaal. Op een van deze hometrainers hebben wij mooi de muziekinstallatie laten draaien.’

'Vanuit school werd een goede doelen actie georganiseerd: 24 uur gesponsord fietsen in de gymzaal. Op een van deze hometrainers hebben wij mooi de muziekinstallatie laten draaien.’

© Greenpeace/Ben Deiman

Energy Challenges krijgt leerlingen in heel Nederland in beweging voor energiebesparing. In een spannende wedstrijd proberen teams het energieverbruik op hun school omlaag te krijgen. 'Als leraren toch op die hometrainer zitten, laten wij daar mooi de muziekinstallatie op draaien!'

Wilmer Beekman, docent natuurkunde, wetenschap & techniek en wiskunde op het Olympus College in Arnhem, is razend enthousiast over de Energy Challenges. Hij organiseerde team 'The Green Musketeers' op zijn school en stimuleerde de leerlingen om onderzoek te doen, slimme oplossingen te bedenken én campagne te voeren. En van wie kun je dat laatste beter leren dan van Greenpeace? In Arnhem gaven we een workshop tijdens de spectaculaire kick-off waar alle teams uit deze stad bij elkaar kwamen. Een half jaar lang gingen ze vervolgens aan de slag met het zeven stappenplan van Energy Challenges.Voor elke stap kunnen ze een van de zeven sterren bemachtigen, plus een extra Green Star van Greenpeace. GPM vroeg zeven 'energizers' van het Olympus College wat ze bij elke stap ontdekt hadden.

Stap 1. Bepaal de identiteit van je team.

Wilmer (23): 'Ik wilde graag een divers team, niet alleen bèta's met een liefde voor techniek. Voor campagnes heb je ook creatievelingen nodig. Dat lukte! Uit allerlei klassen kwamen aanmeldingen en zo kreeg het Olympus een prachtig team. Samen bedachten we een naam, een logo én we maakten een introductiefilmpje dat direct viral ging!' 

Stap 2. Maak een plan van aanpak.

Linsey (14): 'We kwamen erachter dat onze school nog behoorlijk wat kan verbeteren. Zo moeten de lampen in de wc’s altijd aanstaan, anders gaan de lichten in de gang uit. Zonde van de energie natuurlijk! De verwarming wordt centraal geregeld, waardoor docenten de temperatuur in hun lokaal niet zelf kunnen bepalen. In sommige lokalen staan de ramen open, terwijl de verwarming staat te gloeien! Ook ontdekten we nog enkel glas in een van onze schoolgebouwen. Daar is het gasverbruik voor de verwarming veel hoger. We zouden graag zien dat hier dubbelglas geplaatst wordt.’

Stap 3. Welke (meetbare) besparingsmaatregelen neem je?

Job (14): 'We hebben het probleem met de wc-lampen bij de conciërge gemeld. En we gaven er meteen een oplossing bij: bewegingssensoren. Is er niemand in de wc, dan blijven de lampen uit. Waarmee we echt zelf energie konden besparen was de warme truienweek. Er bestaat al een warme truiendag, maar in zo'n groot gebouw voel je het verschil pas als de school goed is afgekoeld - en dat duurt even. Daarom lieten wij de verwarming een week lang uit om gas te besparen. Jammer was dat het meetapparaatje van Energy Challenges in onze meterkast niet goed werkte. Dit maakte het voor ons erg lastig om te onderzoeken hoeveel energie we precies hebben bespaard in die week.’

Stap 4. Zorg voor een groot bereik met je campagne.

Daniël (14): ‘Aan het begin van dit project wist ik niet goed hoe je dat doet: veel mensen bereiken. Maar nu wel! We bouwden een website en een Facebookpagina die we up-to-date hielden met berichtjes over onze acties, zoals de warme truienweek. Zo bereikten we

Zo bereikten we 40.000 mensen en daar zijn we best wel trots op!

40.000 mensen en daar zijn we best wel trots op! Via onze Facebookpagina werden we gevraagd om aan het project Vertical Gardens mee te doen. In een flat in Arnhem-Noord plaatsten we boompjes in gigantische bloempotten en zetten die op de balkons. Het idee: als je niet in de breedte bomen kunt planten, dan maar in de hoogte. Die actie werd gefilmd door Omroep Gelderland, maar omdat we onze eigen T-shirts toen nog niet hadden, waren we niet zo herkenbaar. Dat was een goed leermoment.’

Stap 5. Schakel je familie in en vind sponsoren.

Jesse (14): ‘We wilden dus meer herkenbaarheid bij evenementen en acties. Shirtjes met ons eigen logo zouden zeker helpen. Mijn tante werkt bij een onderneming die scholen verduurzaamt met ledverlichting en zonnepanelen. Via haar kwamen we terecht bij een ecologisch bedrijf dat ons wel wilde sponsoren. Samen hebben we een gaaf T-shirt ontworpen dat zorgt voor herkenbaarheid.’

Stap 6. Organiseer een evenement.

Luca (14): ‘Onze school sponsort al een paar jaar een basisschool in Malawi en daar sloten we bij aan. Dit jaar konden leerlingen en docenten zich laten sponsoren voor 24 uur fietsen op een hometrainer. Maar zolang fietsen in een sportzaal met flink harde muziek en lampen aan kost een hele hoop energie. Daar vonden wij als Green Musketeers een oplossing voor! We sloten een van de hometrainers met een dynamo aan op een autoaccu. Zo kon de fiets stroom opwekken die heel geleidelijk werd afgegeven aan de muziekinstallatie. Op de fiets hadden we een multimeter geïnstalleerd, waarop je kon zien hoeveel ampères en volts je opwekte. Als dit te laag werd spoorden we mensen aan om harder te fietsen. En als het te hoog werd, moesten we er juist voor zorgen dat mensen zich inhielden. Dit maakte het fietsen op deze fiets wel extra zwaar, maar we bespaarden een heleboel energie!’ 

Stap 7. Blijvend effect van de campagne en... de Green Star van Greenpeace.

Xavi (13): ‘We wilden natuurlijk ook de Green Star van Greenpeace winnen. Daarvoor moesten we het Energierevolutiespel spelen. In dit spel wordt de CO2-uitstoot van Nederland bepaald door vier groepen: de Nederlandse overheid, een energiebedrijf, een milieuorganisatie en een gezin. Alle groepen willen best overstappen naar schone energie, maar dat kost geld. Samen moesten we de CO2-uitstoot vóór 2030 verlagen. En dat is ons gelukt! Maar de Energy Challenge is voor ons nog niet klaar. De school gaat aan de slag met onze voorstellen. Een van de belangrijkste is: zonnepanelen op het dak, al was de school daar wel al mee bezig. Ik zou zeker nog een keer meedoen aan de Energy Challenges als ik de kans kreeg. Het is een ontzettend leuk project en ik heb ook nog veel geleerd over energieverbruik en campagnevoeren. Gelukkig is het nog niet helemaal voorbij, want eind oktober hebben we de finale. We hopen natuurlijk dat wij de beste groene ideeën hebben.’