magazine / september 2016

Sumatra in brand

© Afriadi Hikmal/Greenpeace

Elk najaar gaan gigantische stukken Indonesisch regenwoud in vlammen op. Vijfentwintig Indonesische Greenpeace-vrijwilligers binden de strijd aan met het vuur én met aanstichters. De Indonesiërs, waaronder actiecoördinator Eji Anugrah Romadhon, worden getraind door Russische Greenpeace-collega's; een van hen is een oude bekende van GPM, Anton Beneslavskiy. We vroegen de brandweermannen naar hun ervaringen.
 

Anton, Eji, waarom kiezen jullie voor dit gevaarlijke bluswerk?

Anton: 'Toen Moskou in 2010 onder een dikke laag smog was bedekt, moést ik wel iets doen. De as van mijn moederland drukte zwaar op mijn hart. Bij Greenpeace kreeg ik de kans. Vuur is gevaarlijk en deels onvoorspelbaar, zeker in veengrond. Maar met goed materiaal, dito opleiding en respect voor het vuur, is dat een aanvaardbaar risico. De mensen die van de branden profiteren zijn veel gevaarlijker. Mijn collega’s in Rusland werden de afgelopen maand nog aangevallen met messen en geweren.'

Edji Anugerah Romadan aka " Coang ", Greenpeace action coordinator of Indonesia at the Climate Defenders Camp.Eji: 'Ik wilde meer doen dan vanuit ons kantoor de bossen beschermen. De branden slaan ook over naar nationale parken en de leefgebieden van orang-oetans en tijgers. Vuur is voor hen de grootste bedreiging. Er komt een moment dat ze nergens meer veilig zijn en die gedachte vind ik hartverscheurend. Dat geldt ook voor mensen: honderdduizenden hebben luchtwegproblemen omdat ze al jarenlang giftige lucht inademen. Waar moeten ze heen? De smog van de branden reikt tot aan Singapore, Maleisië en zelfs Thailand! Een complete generatie Indonesische kinderen groeit op met longproblemen.'    

De mensen die van de branden
profiteren zijn veel gevaarlijker

Waardoor ontstaan de bosbranden?

Anton: 'Voor brand heb je droogte én mensen nodig. In Rusland is een bos dat deels in brand heeft gestaan veel minder waard dan een onbeschadigd bos. Daar kunnen de houtkapbedrijven voor een prikkie nog wat goede bomen uit halen. Net als in Rusland is het ook op Sumatra en Kalimantan in deze periode heel droog, waardoor branden snel oncontroleerbaar worden. De hitte hier is trouwens echt schokkend. Tijdens de training stonden we op veengrond van 60 °C. Dat was ook direct onze eerste les: veiligheid voor alles! Want niet alleen het bos brandt, de grond ook. Door deze brandhaarden te blussen, heeft het nieuwe team al grote uitslaande branden voorkomen.'
Eji: 'Indonesië heeft heel veel veengrond. Om die grond geschikt te maken voor oliepalmplantages, ontwateren de bedrijven het veen. Maar droog veen blijft gemakkelijk dagen en soms zelf weken onder de grond nasmeulen om dan weer op te vlammen. Ook regenwoud wordt in brand gestoken om ruimte te maken voor palmolie- en papierplantages. Dat is allang verboden, maar wel tien keer goedkoper dan alternatieve methoden. Zolang niemand erop let, zal dit blijven gebeuren.'  

Als een verbod al niets uitmaakt, wat kunnen vijfentwintig vrijwilligers dan doen?

Anton: 'Deze mensen zijn meer dan zomaar een brandweerteam. Zij zijn onderdeel van bossenwerk van Greenpeace, dat een oplossing zoekt voor het gecompliceerde probleem van de ontbossing. Indonesië is de grootste producent van palmolie ter wereld en verdient daar goed aan, ten koste van het regenwoud en alle dieren en mensen die daarin leven. Omdat de overheid haar eigen wetten niet actief handhaaft hebben oliepalmbedrijven vrij spel en kunnen ze ondanks mooie beloftes gewoon doorgaan met ontbossing. Dit team kan daar een klein maar efficiënt stokje voor steken.' 

De as van mijn moederland drukt zwaar op mijn hart

Hoe ziet dat werk er in de praktijk uit?

Eji: 'We richten ons op West-Kalimantan en Sumatra. Daar zijn de grootste branden. We onderzoeken ter plaatse of er bijvoorbeeld veengrond wordt ontwaterd, wie dat doet en wie ervoor verantwoordelijk is. Dat leggen we vast met behulp van foto’s en video. En ter plekke blussen we kleine brandhaarden. Dat gaat niet met alleen maar water: voor brandende veengronden moeten we zand met as vermengen. Dan pas dooft het goed.'
Anton: 'Onze training heeft dit team voorbereid op alle stadia van het werk. Ze kunnen een risico-inschatting van de brand maken, een plotseling uitslaande brand het hoofd bieden en met de verzamelde harde bewijslast lokale overheden dwingen actie te ondernemen. Dankzij onze supporters wereldwijd hebben wij onze ervaring kunnen overdragen aan onze Indonesische collega's. Ik heb heel veel respect voor ze: zolang de bosbranden niet stoppen, stoppen zij ook niet.' Om de bewoners van de Indonesische regenwouden inzicht te geven in waar de bosbranden woeden én wie daarvoor verantwoordelijk zijn, heeft Greenpeace deze online interactieve kaart gelanceerd.

Dit kun jij doen

Nederland is de grootste palmolie-importeur van de wereld. Regenwoudverwoester IOI heeft zelfs een eigen palmoliefabriek in Rotterdam. Het bedrijf is al 8 jaar betrokken bij de vernietiging van regenwoud. Mensen én dieren in Zuidoost-Azië stikken letterlijk in de rook en kunnen niet langer wachten. Roep IOI daarom nu op het regenwoud te beschermen, in plaats van te verwoesten!  Bekijk ook het filmpje

DIT IS PALMOLIE
Palmolie is een van de goedkoopste plantaardige producten ter wereld. Het is een belangrijke grondstof in voedingsmiddelen als margarines, koekjes en ijs, 


maar ook in non-food producten als lippenstift en zeep. Palmolie zit in meer dan de helft van alle producten in de supermarkt.