magazine / maart 2017

Klimaatontkenner in het Witte Huis

©Greenpeace/ Tim Aubry

De hoop dat het alleen om holle verkiezingsretoriek ging, was na de verkiezingen snel vervlogen: direct na zijn inhuldiging voegde Donald Trump de daad bij het woord. Dat is slecht nieuws voor het klimaat.

Nog geen etmaal na de inauguratie van Donald J. Trump als 45e president van de Verenigde Staten, op 19 januari 2017, was er op de presidentiële website geen woord meer over klimaatverandering te lezen. De pagina over klimaatverandering werd vervangen door een pagina over An America First Energy Plan. Hoe dat er concreet uit gaat zien, moet nog blijken, maar zijn verkiezingsbeloften vormen geen fraai vooruitzicht. Zo beloofde hij met een ferm 'Trump digs coal' de Amerikaanse steenkoolstaten dat hij de mijnbouw nieuw leven gaat inblazen. Welkom in de wereld van Trump, waar 'alternatieve feiten' met één druk op de knop ongemakkelijke waarheden vervangen. Waarin klimaatverandering van een urgent wereldprobleem in een oogwenk verandert in een hoax.

OMSTREDEN OLIEPIJPLIJN

Trump's vloeibare relatie met de waarheid, veroorzaakte bij Amerikaanse klimaatwetenschappers een golf van paniek. Ze vreesden niet alleen voor de toekomst, maar ook voor het behoud van de grote hoeveelheid data uit klimaatonderzoek die zijn opgeslagen op servers van de overheid. Honderden wetenschappers gingen als een malle aan de slag om al die informatie elders veilig te stellen. Better safe than sorry.
Trumps 'groene agenda' werd direct duidelijk met het benoemen van zijn ministers en hoge ambtenaren. Met Scott Pruitt krijgt het milieuagentschap EPA een leider die niet gelooft in klimaatverandering. De nieuwe minister van Milieu is Rick Perry, die in 2012 hetzelfde ministerie nog wilde afschaffen. Perry zat voor zijn benoeming in de raad van bestuur van een energiebedrijf dat is betrokken bij de aanleg van de omstreden Dakota Access-oliepijpleiding. De historische overwinning die de Sioux-indianen in september 2016 behaalden met hun protest tegen deze pijplijn was maar van korte duur: Trump was nog geen week president toen hij besloot dat de aanleg gewoon door kon gaan.

IS 'PARIJS' IN GEVAAR?

En zo staat de start van president Trump vooral in het teken van het ongedaan maken van beleid van zijn voorganger. Obama regelde op de valreep nog een verbod op olie- en gasboringen in het Noordpoolgebied. De nieuwe regering zal vrijwel zeker proberen dit besluit terug te draaien. En het klimaatakkoord van Parijs? Trump wil daar vanaf, maar dat zal niet zo eenvoudig zijn: het verdrag is al geratificeerd en eind vorig jaar in werking getreden. Eruit stappen levert jarenlang bureaucratisch gedoe op. Toch zal dat Trump en de zijnen waarschijnlijk niet weerhouden. Hij kán via een presidentiële order de Ameri-kaanse handtekening onder dit akkoord ongedaan maken. Ook kunnen de VS zonder problemen uit het 'moeder-verdrag' stappen, het VN-Klimaatverdrag uit 1992. Als Trump deze desastreuze stap zet, doet de een-na-grootste vervuiler ter wereld – na China – niet meer mee aan de mondiale pogingen klimaatverandering tegen te gaan.

TAAIER DAN GEDACHT

Toch zijn we niet machteloos, zolang Europa vasthoudt aan de eigen klimaatdoelen en anderen daarin meeneemt. Ook in de VS kan Trump tot zijn grote frustratie geen dikke streep zetten door alles wat hem niet bevalt. Elk besluit om bijvoorbeeld een EPA-regel ongedaan te maken, moet schriftelijk worden aangekondigd. Tegenstanders krijgen de tijd om commentaar te geven en kunnen een besluit bij de rechter aanvechten. Dat geeft organisaties als Greenpeace mogelijkheden om in verzet te komen en daarmee tijd te rekken.

Ons Amerikaanse kantoor heeft de handen ineen geslagen met vijftig andere maatschappelijke organisaties. Zij geven een andere, hoopvolle visie op de toekomst van Amerika. Net als de honderdduizenden mensen die de straat op gingen tijdens de vrouwenmarsen in de VS. Samen laten we de wereld zien dat het verzet broeit en borrelt. Klimaatverandering was dan misschien geen belangrijk onderwerp voor de meeste stemmers, toch vindt 36 procent van alle Amerikanen klimaatverandering belangrijk. Dat geeft handvatten om nog meer mensen te mobiliseren: samen zijn we sterker dan Trump. 

TEKEN DE TRUMPETITIE!

Nederland en de EU moeten het klimaatakkoord met hand en tand te verdedigen. Laat onze politici weten dat het klimaat niet onderhandelbaar is.


Teken onze petitie
 en sluit je aan bij de beweging die milieu verkiest boven het grote geld, menselijkheid boven uitsluiting en feiten boven leugens.