magazine / juni 2017

Huan laat de vonk in China overslaan

©Muyi Xiao/Greenpeace

China, de grootste vervuiler ter wereld, vergroent in zo’n hoog tempo dat anderen ver achterblijven. Ook de Chinezen zelf benen het niet bij. In dit land, waar vooral het collectief geldt, zijn het de individuen die van binnenuit vooruitgang brengen. Zoals Ni Huan, die in Shanghai – geheel per ongeluk – haar eigen energierevolutie startte.

Klimaatverandering. Er is geen Chinees die dat woord niet kent en die niet weet dat het samengaat met enorme luchtvervuiling en extreem weer. Juist daar kon Ni Huan twee jaar geleden niet meer tegen. De verzengend hete zomers in Shanghai maakten haar huis en patio onleefbaar. Een zonnescherm moest uitkomst bieden, maar dat zou haar $ 3.100 kosten en slechts tien jaar meegaan. Huan volgde China’s politiek voor efficiënter energiegebruik op de voet, ook op lokaal niveau. Al tijdens haar studie aan de Britse universiteit Cambridge had ze zich verdiept in een groenere levensstijl en die mee teruggebracht naar haar geboorteland. Het duurde dan ook niet lang voordat ze één en één bij elkaar optelde: een scherm van zonnepanelen was de oplossing.

WEL SUBSIDIE, GEEN INFORMATIE

China is ’s werelds grootste producent van zonnepanelen, maar de 1,3 miljard Chinezen worden nauwelijks aangemoedigd om thuis gebruik te maken van deze groene technologie. Er is wel degelijk subsidie voor en ook aansluiting op het stroomnet bleek gemakkelijk. Maar de crux zit in de communicatie, ontdekte Huan. Want hóe de zonnepanelen bij haar woning gebouwd moesten worden, bleek een uitdaging waarbij zelfs het ministerie voor huisvesting en stedelijke ontwikkeling niet kon helpen. Huan: ‘Uiteindelijk heb ik zelf samen met een leverancier een ontwerp op maat gemaakt.’ Belangrijkste voorwaarde: dat het tyfoons en aardbevingen kan doorstaan. Maar voordat haar installatie geplaatst kon worden, struikelde Huan over de belangrijkste hobbel: toestemming krijgen van haar buren - die ze nog nooit had gesproken.

GREENPEACE IN CHINA

Greenpeace is een van de organisaties die in China het voortouw neemt om klimaatverandering en luchtvervuiling te stoppen. Ondanks alle investeringen in schone energie, stoot China nog altijd de meeste Co2 uit. De smog in grote steden zoals Shanghai,Beijjng, Guangzhou en Xi’an is regelmatig zo hevig dat er een woord voor is uitgevonden:‘airpocalypse’. Jaarlijks kost de luchtvervuiling aan 350.000 tot 500.000 mensen het leven.

Mede dankzij Greenpeace is er nu een systeem waarmee burgers de luchtkwaliteit in de gaten kunnen houden. Met onze onderzoeksrapporten, die regelmatig de media halen, onthullen we de vervuilers en laten de oplossingen zien. We werken samen met wetenschappers, de industrie en de overheid om de energierevolutie in China te versnellen. Ook dringen we er bij hen op aan om bij internationale klimaatonderhandelingen de leiding te nemen.

KLEDING IN DE BRAND

Huan: ‘Ik herinner het me nog goed: “Hallo, mijn naam is Ni Huan. Ik ben al een jaar je buurvrouw en ik wil graag zonnepanelen installeren.” Sommigen waren bang voor radioactiviteit, zo weinig wisten ze van zonnepanelen.’ Met feiten en veel geduld wist ze hen te overtuigen van het tegendeel. Ook de bovenburen weigerden akkoord te gaan vanwege vermeend brandgevaar. Als een kledingstuk van hun waslijn per ongeluk op deze zonnepanelen valt, zou dat in brand kunnen vliegen, dachten ze. Op zoek naar een alternatief stuitte Huan op de start-up in CIGS van een oud-studiegenoot: een nieuw type zonnepaneel, dat nog nooit eerder was gebruikt door een burger in China. ‘Dit paneel is veel dunner dan de doorsneevariant, de productie is minder vervuilend en het produceert ook elektriciteit uit indirect zonlicht. Met dit type panelen gingen zelfs mijn bovenburen akkoord.’

ONGEMAKKELIJK BEZOEK

Enkele maanden na de benodigde handtekeningen, had Huan haar scherm van zonnepanelen. Om het te vieren organiseerde ze op haar nu overdekte patio een feestje voor haar achtjarige buurmeisje en vriendinnetjes. ‘Ik regelde kleine lampjes op zonne-energie en legde uit hoe de panelen werken. Ook liet ik zien hoe ik zelf compost voor mijn groente- en fruitplantjes maak van mijn keukenafval. De meiden vielen van de ene verbazing in de andere. Mijn groene levensstijl was compleet nieuw voor hen.’ In de dagen na het feestje werd Huans groene patio hét gespreksonderwerp in haar buurt. Het duurde dan ook niet lang voordat de voorzitter van de buurtcommissie erover hoorde en vroeg of hij met een aantal geïnteresseerden mocht komen kijken. Korte tijd later stonden er vijftig mensen op Huans kleine patio. Dat bleek het startsein voor een golf van belangstelling. ‘Ouders namen hun kinderen mee, schoolklassen kwamen op bezoek, studenten van de universiteit en buurtbewoners namen een kijkje… Het was wel wat ongemakkelijk om opeens zo veel vreemde mensen te ontvangen. Maar hun nieuwsgierigheid was zó oprecht, dat ik er plezier in kreeg.’

GREEN LIGHT-YEAR

Nu, twee jaar later, heeft Huan zo'n duizend mensen op bezoek gehad. Vooral kinderen zijn gefascineerd door de technologie van haar zonnepanelen. Eén van hen is al meer dan twintig keer langs geweest en anderen zijn zó enthousiast dat ze zelf rondleidingen op haar patio willen geven. Inmiddels heeft Huan ook een stichting opgericht: Green Light-Year. Een passende naam voor het doel dat haar voor ogen staat: met grote snelheid high tech-vergroening verspreiden. Getrainde vrijwilligers geven workshops over zonne-energie en stadstuinieren, of helpen scholen en bedrijven te vergroenen. Met een kleine maar toegewijde staf van drie buurtmoeders die fulltime in dienst zijn bedenkt Huan nieuwe projecten. Zo zijn er dankzij Green Light-Year recent nog twee andere gezinswoningen op dezelfde manier vergroend en opengesteld en is de eerste oplaadplaats voor elektrische auto’s in Shanghai een feit.

TRANSFORMATIE VAN BINNENUIT

Het verhaal van Huan is breed door de Chinese media opgepikt. Ambtenaren van provincies komen nu ook bij haar op bezoek om te leren hoe ze hun burgers zelf kunnen inspireren tot groener gedrag. En dat is precies hoe China ook van binnenuit kan transformeren, denkt Huan. ‘De vonk van onze energierevolutie zal pas echt overslaan als mensen de potentiële voordelen voor hun eigen bestaan kunnen zien. En wie naar mijn levensstijl kijkt, ziet hoe het gemakkelijk anders kan: ik kweek mijn eigen groenten en fruit en ik bespaar benzinekosten omdat ik een elektrische auto rijd. Mijn zonnepanelen leveren zelfs geld op! Zo hoef ik geen belastingen te betalen voor mijn aansluiting op het stroomnetwerk en krijg ik 0,42 yuan subsidie voor elk kilowattuur opgewekte elektriciteit die ik zelf gebruik – en dat twintig jaar lang. Ik hoop dat mijn levensstijl nog veel meer mensen zal inspireren om van China een groener land te maken.’ TERUG NAAR DE INDEX >