magazine / maart 2018

Alle ogen op de Amazone

©Tommaso Protti/Greenpeace

Maak kennis met de Karipuna. Een van de inheemse volken die samen met Greenpeace de strijd aangaan voor behoud van het regenwoud. In 2016 ging 37.000 km2 Amazonewoud tegen de vlakte; een gebied zo groot als Zwitserland. Bescherming is urgenter dan ooit.

Inheemse volken zijn de beste bosbeschermers ter wereld, blijkt keer op keer uit onderzoek. Waar zij formeel landrechten hebben is de biodiversiteit het rijkst en de opgeslagen hoeveelheid CO2 het grootst. Juist deze intacte bosgebieden moeten we beschermen tegen de criminele bendes die ook hier binnendringen. Voor het project ‘Alle ogen op de Amazone’, mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij, sloegen Greenpeace, Hivos en negen andere organisaties de handen ineen. In Brazilië, Ecuador en Peru gaan we op negen locaties samenwerken met inheemse volken om de plundering van hun bos te stoppen.

RECHTS GEEFT CARTE BLANCHE

Nieuwe wetten van de rechtse regering geven bedrijven carte blanche in het Braziliaanse Amazonewoud. Dat ondervinden de Karipuna aan den lijve. Sinds 1998 hebben zij zo'n 153.000 hectare bosgebied in eigendom waar ze leven van kleinschalige landbouw, visserij, jacht en van de vruchten van het bos. Maar houtkappers, vissers en grote boeren rukken op. Ze omheinen stukken Karipuna-land en plaatsen een bord: van ons. Eind 2016 was al ruim 1.400 hectare ontbost en het tempo stijgt snel.

Op satellietbeelden is duidelijk te zien hoe een weg zich diep in hun bosgebied vreet. Onze Braziliaanse partnerorganisatie CIMI trok met de Karipuna 7 uur lang door het oerwoud. Ze ontdekten onder meer dat een belangrijke jachtlocatie volledig was gekapt. De Karipuna zijn woedend. ‘Waar is de overheid die ons moet beschermen?’ roept de 40-jarige Adriano Karipuna. ‘We hebben al talloze klachten ingediend, rapporten gestuurd. Niemand doet iets.’ Ook FUNAI, de overheids- organisatie voor inheemse zaken, laat niets van zich horen.

POGING TOT GENOCIDE

Het geweld beperkt zich niet tot het regenwoud. De Karipuna zijn nog maar met 58 mensen, 40 jaar nadat ze ‘ontdekt’ zijn door de buitenwereld. De houtkapmaffia zou ook de laatste Karipuna het liefst zien verdwijnen. ‘Een poging tot genocide’, noemt openbaar aanklager Daniel Lobo de aanvallen op de Karipuna en hun grondgebied dan ook. Lobo onderzoekt de doodsbedreigingen die Adriano en zijn gezin ontvingen. Maar de Karipuna zijn strijdbaar - en ze worden daarin gesteund door onze internationale coalitie.

VEILIGHEID VOOROP

Hoe we precies te werk gaan, besluiten we samen met de Karipuna. Hun veiligheid staat voorop. Wij kunnen ze trainen in het gebruik van (satelliet)waarschuwingssystemen. Of hoe ze met smartphones veilig - en juridisch houdbaar – bewijs- materiaal in het bos kunnen verzamelen. Daarmee kunnen we uitzoeken wie achter de illegale kap en landjepik zitten. Wat ‘Alle ogen op de Amazone’ kan doen is, kortom, de misdaden tegen de Karipuna en hun bos in de schijnwerpers zetten en handhaving van hun landrechten afdwingen. Ongetwijfeld hebben we jouw hulp daarbij nodig. Als je daarvoor een oproep in je mailbox vindt, doe je dan mee?