magazine / maart 2018

Rewind // Forward

Wat wilde Greenpeace bereiken en is dat gelukt? Waarvoor komen we binnenkort in actie? Dit keer wint Roundup de ronde maar niet het gevecht, drijft statiegeld op plastic de supermarkten in het nauw en onthullen we misstanden, mogelijk gemaakt door wetten en regels.

Up to date blijven? Meld je aan voor de nieuwsbrief

PLASTIC OP ZIJN RETOUR?

Niemand kan er meer omheen: plastic veroorzaakt een probleem dat nú moet worden aangepakt. Dat is ook te merken aan de krampachtige reacties van bedrijven die veel wegwerpplastic produceren. Zoals Coca-Cola met zijn 128 miljard plastic flessen per jaar. In januari presenteerde de frisdrankgigant trots zijn nieuwe duurzaamheidsbeleid. De groene beloftes spetteren je om  de oren, maar helaas: concrete maatregelen om minder wegwerpplastic te produceren, staan er niet in. In Schotland behaalden we wel een bescheiden overwinning. Onder druk van Greenpeace, haar supporters en andere bezorgde organisaties sprak Coca-Cola zich daar uit voor  de invoering van statiegeld. In Nederland verzet het bedrijf zich daar nog steeds hevig tegen statiegeld, ondanks dat het het plasticprobleem kan helpen oplossen. Statiegeld vermindert de hoeveelheid blikjes en flesjes in de natuur tot wel 90 procent! Ook supermarkten spelen een belangrijke rol bij de invoering van zo’n systeem. Daarom vroegen we 22 Nederlandse supermarkten: ‘Zijn jullie voor of tegen de uitbreiding van statiegeld naar kleine flesjes en blikjes?’ Als eerste sprak Ekoplaza zich uit voor statiegeld. Aldi en Lidl stellen zich neutraaal op. Maar de meerderheid is en blijft, via brancheorganisatie CBL, een fervent tegenstander – met Albert Heijn voorop. Ondertussen heeft staatssecretaris Van Veldhoven (D66) met het bedrijfsleven onderhandeld. Zij adviseert de Tweede Kamer hen nog tot 2020 de tijd te geven om zwerfafval bestaande uit kleine flesjes met 70 tot 90 procent terug te dringen. Lukt dat niet, dan wordt in het voorjaar van 2021 statiegeld op kleine flesjes ingevoerd. Blik wordt uit het voorstel gelaten. Daar laten we het natuurlijk niet bij zitten. Onze reactie op deze teleurstelling is de actie 'I love statiegeld'. Daarmee roepen we supermarkten op hun verzet tegen statiegeld te staken en ruim baan te maken voor schone straten en oceanen.



 

ROUNDUP WINT RONDE

Heel soms zakt de moed je even in de schoenen. Zoals eind 2017, toen de Europese Commissie besloot dat Roundup nog eens vijf jaar op de Europese akkers gebruikt mag worden. Kort daarvoor had ze ons  Europese burgerinitiatief tegen het onkruidgif naast zich neergelegd. Nu negeerde de commissie ook de overweldigende bewijslast dat Roundup ons drinkwater vervuilt en waarschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen. Gelukkig kwam er politieke tegengas: het Europees Parlement stelt een speciale commissie in die de goedkeuringsprocedure voor pesticiden binnen de EU gaat onderzoeken. Ook landen zelf luisteren niet langer naar de lobby van Monsanto. België heeft al een verbod op glyfosaatgebruik voor particulieren. Italië, Oostenrijk en Frankrijk koersen zelfs aan op een volledige glyfosaatexit. In Nederland presenteerde minister Schouten onlangs haar Nationale Bijenstrategie, een halfslachtige poging om de alarmerende bijensterfte terug te dringen. Dat gaat natuurlijk niet lukken zolang er nog vele duizenden kilo’s gif, zoals neonicotinoïden en Roundup, over onze akkers wordt gespoten. Greenpeace blijft daarom aandringen op ecologische oplossingen en innovatie in de landbouwsector. Dat is goed voor de bijen, voor onze gezondheid én voor de biodiversiteit.

 

BEDRIJVEN AAN BANDEN

Volkswagen krijgt in de VS miljardenboetes vanwege het dieselschandaal, maar blijft in Europa onbestraft. Papiergigant Resolute Forest Products misbruikt wetgeving om zijn critici monddood te maken. Grondstoffenproducent Glencore vervuilt straffeloos het milieu en zet regeringsleiders juridisch onder druk. Drie voorbeelden uit de twintig zaken die Greenpeace onderzocht en analyseerde in het (Engelstalige) rapport ‘Justice for People and Planet’. Je leest hierin hoe bedrijven het ondernemingsrecht, belastingstelsels en investeringsverdragen voor eigen gewin misbruiken - ongeacht gevolgen als klimaatverandering, ontbossing, vervuiling en mensenrechtenschendingen. Met deze bewijslast én structurele oplossingen gaat Greenpeace de strijd op politiek niveau nog harder aan. We eisen niet alleen aanpassing van wetten en regels, maar ook aansprakelijkheid voor de bedrijven die deze misstanden op hun geweten hebben. Een goed voorbeeld geven zeven grote steden in de VS, waaronder New York die Shell aanklaagt voor het versterken van klimaatverandering. Ook het Franse wetsvoorstel dat multinationals verplicht om milieu- en mensenrechtenschendingen in hun ketens te voorkomen, verdient navolging.