Bladzijde - 28 november, 2008
Let op: Deze informatie is niet meer actueel. Zie de vernieuwde versie op de Greenpeace website.
De zaak
Gentech vis bedreiging voor wilde vis
De betrokkene
A/F Protein
Genetisch gemanipuleerde zalm (groot) vergeleken met een normale zalm (klein). ©Greenpeace
Wat is er gebeurd?
Wereldwijd vindt er genetische manipulatie plaats met minstens
12 verschillende soorten vis, waaronder de zalm, baars, forel en de
meerval.
Door het toevoegen van genen van andere soorten vis, en in
sommige gevallen zelfs genen van insecten en mensen, worden de
vissen zo genetisch gemanipuleerd dat ze een onnatuurlijk hoog
niveau groeihormonen produceren. Deze vissen kunnen dan 2 tot 3
keer sneller groeien dan normale vissen. Genetische manipulatie kan
ervoor zorgen dat vissen misvormd raken, en niet meer kunnen
zwemmen, eten of zich voortplanten zoals normale vissen.
Bedreiging
De veiligheid van genetisch gemanipuleerde vis (gm-vis) voor de
consument is nog niet onderzocht. Genetische manipulatie van vissen
is op dit moment nog in een experimentele fase en gm-vis is nog
niet beschikbaar op de markt. Maar sommige bedrijven, zoals het
Amerikaanse bedrijf A/F Protein, willen dat genetisch
gemanipuleerde zalm (in de VS) zo snel mogelijk op het bord van de
consument komt te liggen.
Genetisch gemanipuleerde vissen zijn een serieuze bedreiging
voor wilde vissen en de biodiversiteit: als zij eenmaal ontsnappen
naar open water, is dat onherroepelijk.
Wetenschappers van de Purdue Universiteit (VS) hebben onderzocht
hoe genetisch gemanipuleerde vissen het uitsterven van de verwante
wilde populatie kunnen veroorzaken. De wetenschappers ontdekten dat
grote mannetjes van de Japanse medeka (een bepaalde vissoort) in de
voorplanting de voorkeur krijgen van vrouwtjes boven kleine
mannetjes. Daarnaast ontdekten de wetenschappers dat medeka's die
met een menselijk groeihormoon genetisch gemanipuleerd waren, meer
kans hadden te sterven voor ze zich konden voortplanten. In een
computermodel werden deze twee eigenschappen (groter =
aantrekkelijker en genetisch gemanipuleerd = minder nageslacht)
gecombineerd. Het bleek dat er slechts 60 genetisch gemanipuleerde
vissen in een populatie van 60.000 wilde vissen nodig zijn om
binnen 40 generaties te leiden tot uitsterving.
Bedreiging potentieel wereldwijd
Gm-vissen worden weliswaar in gesloten wateren gekweekt, maar
ontsnappingen uit viskwekerijen vinden regelmatig plaats. Omdat
vissen zich niet aan landsgrenzen houden zal een enkele ontsnapping
van gm-vissen internationale gevolgen hebben. Bovendien zijn de
bedrijven van plan om gm-viseitjes overal ter wereld te verkopen.
Op dit moment zijn er nationale noch internationale wetten die het
milieu afdoende beschermen tegen de mogelijke risico's van
gm-vis.
Wat vindt Greenpeace?
Genetisch gemanipuleerde vis is een onacceptabel milieurisico.
Zij vormen een bedreiging voor wilde vissoorten en de
biodiversiteit. Gm-vissen horen niet in onze rivieren en oceanen
thuis.