Bladzijde - 28 november, 2008
Let op: Deze informatie is niet meer actueel. Zie de vernieuwde versie op de Greenpeace website.
De zaak
Honing besmet met genetisch gemanipuleerd stuifmeel
De betrokkenen
Honingbijen
De periode
oktober 2004
De locatie
Nederland, andere landen (niet traceerbaar)
Wat is er gebeurd?
Veel potten honing in Nederlandse supermarkten bevatten
genetisch gemanipuleerd stuifmeel. Dit blijkt uit een onderzoek in
2004, in opdracht van Greenpeace en Goede Waar & Co. In vier
van de tien potten geteste honing vinden onderzoekers stuifmeel van
genetisch gemanipuleerd koolzaad. De onderzochte honing komt zowel
uit de Europese Unie als uit landen daarbuiten.
Hoe het begint …
Alle honing bevat stuifmeel. Dit stuifmeel is afkomstig
van bloemen, waaruit bijen de nectar zuigen die ze later omzetten
in honing. De vermenging van honing met het stuifmeel begint dus al
in de bloem: stuifmeel valt in de nectar die later honing wordt.
Verder verzamelen bijen zelf ook nog stuifmeel om aan hun larven te
voeren, en ook op deze manier raakt het vermengd met de nectar, en
dus de honing.
Op een flink aantal plaatsen in de wereld worden genetisch gemanipuleerde gewassen
geteeld. In Nederland gebeurt dat alleen op een aantal proefvelden,
maar bijvoorbeeld Canada kent enorme velden met genetisch
gemanipuleerd koolzaad. De koolzaadbloem is een van de vele soorten
bloemen die bijen gebruiken om honing uit te produceren. En als
bijen op genetisch gemanipuleerde koolzaadbloemen landen, komt het
gentech stuifmeel vanzelf in de honing terecht.
Bij vier van de tien geteste potten blijkt dit het geval
te zijn. Volgens de Nederlandse en Europese wetgeving hoeft het
bestanddeel genetisch gemanipuleerd stuifmeel in honing niet op het
etiket vermeld te worden. Ook biologische honing kan dus genetisch
gemanipuleerde bestanddelen bevatten zonder dat iemand het
weet.
En dan?
Als er sprake is van genetisch gemanipuleerde producten
in een voedingsmiddel zijn producenten normaliter verplicht om dit
het op het etiket te vermelden. Dit geldt niet voor honing.
Stuifmeel wordt namelijk gezien als diervoer voor de bijen. En
omdat het effect van gentech-diervoer niet in producten aantoonbaar
is, houdt de Europese Commissie honing (en zuivel, vlees en eieren)
buiten de gentech-wetgeving.
Hoewel vee met gentech producten gevoerd kan worden, zijn die
bestanddelen niet in zuivel, vlees en eieren terug te vinden. Voor
honing verandert het verhaal echter, omdat de genetisch
gemanipuleerde bestanddelen in het eindproduct wel aanwezig zijn.
Daarom zou honing binnen de bestaande redenering wél in de
wetgeving voor etikettering moeten worden opgenomen. In 2002 heeft
Greenpeace al een soortgelijk onderzoek naar Canadese honing gedaan
in Duitsland; het kwam
toen tot een gelijksoortige conclusie.
Risico
De besmetting van de honing is ook een voorbeeld van het
risico dat het naast elkaar verbouwen (coëxistentie) van
traditionele en gentech-gewassen met zich meebrengt: sporen van het
gentech gewas kunnen terecht komen in traditionele en zelfs
biologische gewassen. Greenpeace en Goede Waar & Co zien hierin
een duidelijke waarschuwing voor de Nederlandse regering. De
honingbesmetting in Canada geeft aan dat het in dat enorme land
niet gelukt is om gentech-koolzaad en gentechvrij koolzaad
gescheiden te houden. Zou het dan in ons kleine landje wel lukken?
Meer informatie
Bloemetjes en bijtjes houden zich niet aan gentech
afspraken