De zaak
Amerikaanse boeren afgeperst door Monsanto
De betrokkenen
Monsanto
De periode
2004
De locatie
Verenigde Staten
Wat is er gebeurd?
Op de genetische gemanipuleerde gewassen van Monsanto
zit een patent. Door dit patent mogen de boeren niet, zoals bij
andere gewassen, zaad bewaren na een oogst om daar het volgende
jaar weer mee te zaaien.Ze moeten elk jaar opnieuw duur zaad kopen
bij Monsanto. Dit drijft sommige boeren tot een faillissement. Daar
komt nog eens bij dat de genetisch gemanipuleerde gewassen door
bestuiving terecht komen op de grond van boeren die het zaad noch
gekocht of geplant hebben. Deze boeren worden ook gedwongen te
betalen door Monsanto.
Hoe het begint …
Het Amerikaanse centrum voor voedselveiligheid (CFS) doet in
2004 uitgebreid onderzoek naar de impact van de wetgeving
betreffende genetisch gemanipuleerde gewassen op boeren. Het
centrum concludeert dat Monsanto, 's wereld grootste landbouw en
biotechnologie multinational, Amerikaanse boeren in de greep heeft
door patentwetgeving te gebruiken en contracten te sluiten met
boeren die hun zaad kopen. Zo'n contract geeft Monsanto het recht
op zo goed als alle informatie over het boerenbedrijf, maakt de
boer financieel afhankelijk, verplicht de boer tot Monsanto's
producten voor meerdere jaren en bevat een uitgebreide instructie
van hoe een boer moet zaaien, oogsten en verkopen.
De boeren van wie Monsanto vermoedt dat ze het contract schenden
of onrechtmatig zijn producten gebruiken, worden door de
multinational aangeklaagd. De aanklachten worden verdeeld in drie
fases: onderzoek, schikking en een proces tegen de boer. Duizenden
boeren worden onder de loep genomen door Monsanto en vaak komt het
tot de tweede en derde fase. In totaal belanden negentig boeren in
fase drie, tegen hen begint Monsanto een rechtszaak. De
verhoudingen zijn duidelijk in het voordeel van Monsanto: voor
onderzoeken en aanklachten heeft het bedrijf een jaarlijks budget
van 10 miljoen dollar en een staf van 75 mensen.
En dan?
Met alle rechtszaken tot nu toe verdient Monsanto 15 miljoen
dollar, de aangeklaagde boeren betalen gemiddeld 4 ton. Bovendien
maken veel boeren extra kosten voor advocaten en de procesvoering
en worden ze soms zelfs gedwongen de kosten te betalen die Monsanto
maakt voor het onderzoek dat ze naar de boer deden.
Geen boer is veilig voor Monsanto, aldus het CFS onderzoek.
Zelfs boeren die nooit zaad van Monsanto hebben gekocht of gezaaid,
worden aangeklaagd. Dit gebeurt als hun gewassen door
kruisbestuiving besmet raken met de genetisch gemanipuleerde soort
van Monsanto. Vanwege het patent dat op het gentech zaad zit, zijn
deze boeren technisch aansprakelijk, ook al hebben ze het nooit
gekocht of er zelfs maar om gevraagd.
Ingrijpen is nodig
De landbouw in de VS is fundamenteel veranderd sinds de
invoering van genetisch gemanipuleerde gewassen. Boeren kunnen hun
zaad niet meer bewaren en kunnen niet meer zelf beslissen over hun
bedrijfsvoering. Omdat het aantal boeren dat onder Monsanto's
patent- en contractpraktijken valt steeds groter wordt, klinkt de
roep om ingrijpen van de overheid steeds harder. Bijvoorbeeld om
het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen te verbieden,
of de patentwetgeving te wijzigen zodat genetisch gemanipuleerde
organismen niet meer onder deze wetgeving vallen en het bewaren van
zaden niet langer een overtreding betekent. Ook zou er wetgeving
moeten komen die boeren van wie de gewassen ongewild besmet raken
met gentech gewassen daarvoor niet verantwoordelijk houdt.
Eigenlijk zouden deze boeren hiervoor schadeloos gesteld moeten
worden. Zeker als het biologische boeren betreft, want die mogen
hun producten niet meer als biologisch verkopen als ze besmet zijn
met gentech.
Bron
Monsanto vs U.S. farmers, 2005 by the Center for
Food Safety