Cookies helpen ons om jou beter over ons werk (en acties) te informeren. Wil je meer informatie?

Dossier Monsanto

Bladzijde - 28 november, 2008
Let op: Deze informatie is niet meer actueel. Zie de vernieuwde versie op de Greenpeace website.

De zaak

Amerikaanse boeren afgeperst door Monsanto

De betrokkenen

Monsanto

De periode

2004

De locatie

Verenigde Staten


Wat is er gebeurd?
Op de genetische gemanipuleerde gewassen van Monsanto zit een patent. Door dit patent mogen de boeren niet, zoals bij andere gewassen, zaad bewaren na een oogst om daar het volgende jaar weer mee te zaaien.Ze moeten elk jaar opnieuw duur zaad kopen bij Monsanto. Dit drijft sommige boeren tot een faillissement. Daar komt nog eens bij dat de genetisch gemanipuleerde gewassen door bestuiving terecht komen op de grond van boeren die het zaad noch gekocht of geplant hebben. Deze boeren worden ook gedwongen te betalen door Monsanto.

Hoe het begint …

Het Amerikaanse centrum voor voedselveiligheid (CFS) doet in 2004 uitgebreid onderzoek naar de impact van de wetgeving betreffende genetisch gemanipuleerde gewassen op boeren. Het centrum concludeert dat Monsanto, 's wereld grootste landbouw en biotechnologie multinational, Amerikaanse boeren in de greep heeft door patentwetgeving te gebruiken en contracten te sluiten met boeren die hun zaad kopen. Zo'n contract geeft Monsanto het recht op zo goed als alle informatie over het boerenbedrijf, maakt de boer financieel afhankelijk, verplicht de boer tot Monsanto's producten voor meerdere jaren en bevat een uitgebreide instructie van hoe een boer moet zaaien, oogsten en verkopen.

De boeren van wie Monsanto vermoedt dat ze het contract schenden of onrechtmatig zijn producten gebruiken, worden door de multinational aangeklaagd. De aanklachten worden verdeeld in drie fases: onderzoek, schikking en een proces tegen de boer. Duizenden boeren worden onder de loep genomen door Monsanto en vaak komt het tot de tweede en derde fase. In totaal belanden negentig boeren in fase drie, tegen hen begint Monsanto een rechtszaak. De verhoudingen zijn duidelijk in het voordeel van Monsanto: voor onderzoeken en aanklachten heeft het bedrijf een jaarlijks budget van 10 miljoen dollar en een staf van 75 mensen.

En dan?

Met alle rechtszaken tot nu toe verdient Monsanto 15 miljoen dollar, de aangeklaagde boeren betalen gemiddeld 4 ton. Bovendien maken veel boeren extra kosten voor advocaten en de procesvoering en worden ze soms zelfs gedwongen de kosten te betalen die Monsanto maakt voor het onderzoek dat ze naar de boer deden.

Geen boer is veilig voor Monsanto, aldus het CFS onderzoek. Zelfs boeren die nooit zaad van Monsanto hebben gekocht of gezaaid, worden aangeklaagd. Dit gebeurt als hun gewassen door kruisbestuiving besmet raken met de genetisch gemanipuleerde soort van Monsanto. Vanwege het patent dat op het gentech zaad zit, zijn deze boeren technisch aansprakelijk, ook al hebben ze het nooit gekocht of er zelfs maar om gevraagd.

Ingrijpen is nodig

De landbouw in de VS is fundamenteel veranderd sinds de invoering van genetisch gemanipuleerde gewassen. Boeren kunnen hun zaad niet meer bewaren en kunnen niet meer zelf beslissen over hun bedrijfsvoering. Omdat het aantal boeren dat onder Monsanto's patent- en contractpraktijken valt steeds groter wordt, klinkt de roep om ingrijpen van de overheid steeds harder. Bijvoorbeeld om het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen te verbieden, of de patentwetgeving te wijzigen zodat genetisch gemanipuleerde organismen niet meer onder deze wetgeving vallen en het bewaren van zaden niet langer een overtreding betekent. Ook zou er wetgeving moeten komen die boeren van wie de gewassen ongewild besmet raken met gentech gewassen daarvoor niet verantwoordelijk houdt. Eigenlijk zouden deze boeren hiervoor schadeloos gesteld moeten worden. Zeker als het biologische boeren betreft, want die mogen hun producten niet meer als biologisch verkopen als ze besmet zijn met gentech.

Bron

Monsanto vs U.S. farmers, 2005 by the Center for Food Safety

Onderwerpen