Dat ons klimaat in snel tempo opwarmt, is de harde werkelijkheid. Onze aarde is nu veel warmer dan bijvoorbeeld tweeduizend jaar geleden. Wanneer deze temparatuurstijging doorzet zal de wereld aan het eind van deze eeuw warmer zijn dan ze ooit in de afgelopen twee miljoen jaar is geweest.
Laat je niet misleiden door diegenen die zeggen dat de
warmteuitschieters van de afgelopen jaren nog lang geen hoogterecords
zijn en dat er dus niets aan de hand is. Die uitschieters in
temperatuur zijn namelijk uniek in hun soort. Ten eerste omdat ze
wereldwijd plaatsvinden en ten tweede omdat ze niet worden
verklaard door natuurlijke mechanismen, die eerdere warmteperioden wel
konden verklaren. Daar komt bij dat de snelheid van de veranderingen
uniek is. Daardoor kunnen ecosystemen, maar ook menselijke systemen,
zoals steden, zich niet tijdigaanpassen aan de veranderende
omstandigheden. Dat kan leiden tot ernstige verstoring van de
ecosystemen en veel problemen voor de mens.
Hoe wij het klimaat veranderen
Meer dan een eeuw lang vertrouwt de mens voor haar energiebehoeften
voornamelijk op fossiele brandstoffen, zoals olie, gas en kolen. Bij
het verbranden van deze stoffen komen grote hoeveelheden van het
broeikasgas kooldioxide (CO2) vrij in onze atmosfeer. Die enorme
hoeveelheden maken CO2 de belangrijkste oorzaak voor het opwarmen van
de aarde. In combinatie met andere, soms nog krachtigere broeikasgassen
én de massale ontbossing wordt duidelijk dat ingrijpen nodig is.
'Het wetenschappelijke begrip van klimaatverandering is duidelijk genoeg om landen tot directe actie te dwingen.'
(Gezamenlijke verklaring van elf nationale wetenschappelijke academies aan de wereldleiders)
Klik hier voor de volledige tekst van de verklaring (Engelstalig).
Wat we weten
Ondanks dat lang nog niet alles duidelijk is hoe het klimaat nu precies
verandert, is de wetenschap het op een aantal belangrijke punten wel
eens:
- Bepaalde
gassen die wij uitstoten, zoals kooldioxide (CO2), creëren
een versterkt broeikaseffect in de atmosfeer. Daar bevinden zich van
nature al de nodige gassen die warmte vasthouden, zodat er leven op
onze planeet kan bestaan. Nu er veel extra gassen bijkomen wordt het
echter snel te warm
- Bij het verbranden van fossiele brandstoffen
(bijvoorbeeld kolen en
olie) komt veel kooldioxide vrij. Ook al is dit misschien niet het
meest krachtige broeikasgas, de enorme hoeveelheden ervan in de
atmosfeer laten duidelijk zien hoe groot de menselijke invloed op onze
dampkring is.
- Kooldioxideconcentraties in de atmosfeer zijn in de
afgelopen 650.000 jaar nog nooit zo hoog geweest.
- De jaren negentig van
de vorige eeuw was waarschijnlijk het warmste decennium in de
geschiedenis. 1998 was het warmste jaar.
Ook zijn wetenschappers het met elkaar eens dat:
- Opwarming van de aarde met ongeveer 1,3 graden Celsius, ten opzichte
van de preïndustriële temperatuur, onontkoombaar is. Dit komt door de
nu al uitgestoten CO2. Een verdere stijging tot boven de 2 graden moet
koste wat kost worden voorkomen. Alleen zo kunnen we de ergste effecten
van klimaatverandering tegenhouden.
- Wanneer we onze broeikasgasuitstoot niet onder controle
krijgen, zal de snelheid waarmee het klimaat in de komende honderd jaar
verandert tot ongekende proporties toenemen.
- De kans is groot dat wanneer ons klimaat op hol slaat, er
plotselinge en onomkeerbare klimaatverschuivingen ontstaan. Hoeveel
opwarming er precies nodig is om dit doemscenario te bereiken is nog
niet bekend.
Kijk hier voor meer informatie over klimaatverandering.