Genetisch gemanipuleerde zalm (groot) vergeleken met een normale zalm (klein). ©Greenpeace
Vergroot foto
De zaak
Gentech vis bedreiging voor wilde vis
De betrokkene
A/F Protein
Wat is er gebeurd?
Wereldwijd
vindt er genetische manipulatie plaats met minstens 12 verschillende
soorten vis, waaronder de zalm, baars, forel en de meerval.
Door het toevoegen van genen van andere soorten vis, en in sommige
gevallen zelfs genen van insecten en mensen, worden de vissen zo
genetisch gemanipuleerd dat ze een onnatuurlijk hoog niveau
groeihormonen produceren. Deze vissen kunnen dan 2 tot 3 keer sneller
groeien dan normale vissen. Genetische manipulatie kan ervoor zorgen
dat vissen misvormd raken, en niet meer kunnen zwemmen, eten of zich
voortplanten zoals normale vissen.
Bedreiging
De veiligheid van genetisch gemanipuleerde vis (gm-vis) voor de
consument is nog niet onderzocht. Genetische manipulatie van vissen is
op dit moment nog in een experimentele fase en gm-vis is nog niet
beschikbaar op de markt. Maar sommige bedrijven, zoals het Amerikaanse
bedrijf A/F Protein, willen dat genetisch gemanipuleerde zalm (in de
VS) zo snel mogelijk op het bord van de consument komt te liggen.
Genetisch gemanipuleerde vissen zijn een serieuze bedreiging voor wilde
vissen en de biodiversiteit: als zij eenmaal ontsnappen naar open
water, is dat onherroepelijk.
Wetenschappers van de Purdue Universiteit (VS) hebben onderzocht hoe
genetisch gemanipuleerde vissen het uitsterven van de verwante wilde
populatie kunnen veroorzaken. De wetenschappers ontdekten dat grote
mannetjes van de Japanse medeka (een bepaalde vissoort) in de
voorplanting de voorkeur krijgen van vrouwtjes boven kleine mannetjes.
Daarnaast ontdekten de wetenschappers dat medeka's die met een
menselijk groeihormoon genetisch gemanipuleerd waren, meer kans hadden
te sterven voor ze zich konden voortplanten. In een computermodel
werden deze twee eigenschappen (groter = aantrekkelijker en genetisch
gemanipuleerd = minder nageslacht) gecombineerd. Het bleek dat er
slechts 60 genetisch gemanipuleerde vissen in een populatie van 60.000
wilde vissen nodig zijn om binnen 40 generaties te leiden tot
uitsterving.
Bedreiging potentieel wereldwijd
Gm-vissen worden weliswaar in gesloten wateren gekweekt, maar
ontsnappingen uit viskwekerijen vinden regelmatig plaats. Omdat vissen
zich niet aan landsgrenzen houden zal een enkele ontsnapping van
gm-vissen internationale gevolgen hebben. Bovendien zijn de bedrijven
van plan om gm-viseitjes overal ter wereld te verkopen. Op dit moment
zijn er nationale noch internationale wetten die het milieu afdoende
beschermen tegen de mogelijke risico's van gm-vis.
Wat vindt Greenpeace?
Genetisch gemanipuleerde vis is een onacceptabel milieurisico. Zij
vormen een bedreiging voor wilde vissoorten en de biodiversiteit.
Gm-vissen horen niet in onze rivieren en oceanen thuis.
