De blauwvintonijn is de grote verliezer van de CITES-conferentie en komt straks waarschijnlijk alleen nog in de geschiedenisboekjes voor.
Monaco, Engeland, Nederland en Zweden deden het al eerder, deze
week waren de Verenigde Staten aan de beurt: ze steunden een
voorstel om de Atlantische blauwvintonijn op de lijst - Appendix I
- van bedreigde diersoorten van CITES (Convention on International
Trade in Endagered Species of Wild Flora and Fauna) te krijgen.
Appendix I betekent de hoogste alarmfase voor een dier- of
plantsoort. In de prakrijk betekent dit een verbod op de handel in
blauwvintonijn totdat het bestand zich heeft hersteld.
Met stip op nummer 1
Van 13 tot en met 25 maart komen in Quatar de 175 aangesloten
CITES- landen bijeen om te beslissen over de internationale handel
in wilde planten en dieren. Bovenaan de lijst staat de
blauwvintonijn.
Voor de Atlantische blauwvintonijn is dit de laatste kans. Deze
Porsches van de zee - ze zwemmen wel 100 km/uur - zijn ernstig in
de problemen.
In 1999 toonden we al aan dat de blauwvintonijnbestanden in de
Middellandse Zee voor 80 procent waren ingestort. Tien jaar later
zagen wetenschappers dat de Atlantische populatie 15 procent onder
het niveau zat van voor de commerciële visserij.
Incompetente club
Deze ellendige toestand is te danken aan een combinatie van een
internationaal groeiende vraag naar blauwvintonijn en belabberd
soortmanagement.
De International Commission for the Conservation of Atlantic
Tunas (ICCAT), het managementorgaan dat verantwoordelijk is voor de
Atlantische blauwvin, negeerde herhaaldelijk het advies van zijn
eigen wetenschappers en faalde jammerlijk in de aanpak van
overbevissing en illegale piratenvisserij op de soort. ICCAT staat
algemeen bekend als een incompetente club.
Dus dit is het beste dat het moderne visserijmanagement te
bieden heeft...
een diersoort pas beschermen als die dreigt uit te sterven.
CITES
Helaas heeft niet elk CITES-lid oog voor de toekomst. Korte
termijn denken brengt immers direct geld in het laatje. Japan is de
grootste importeur van blauwvintonijn. Een enkele tonijn kan in
Japan 100.000 dollar opbrengen.
Geen wonder dat Japan dreigt alles op alles te zetten om het
handelsverbod te voorkomen.
Ook Canada en China zouden tijdens de CITES-vergadering wel eens
roet in het eten kunnen strooien. Australië, Nieuw Zeeland en
Brazilië hebben zich nog niet uitgesproken. De Europese commissie
dringt er bij haar lidstaten op aan om het verbod te steunen.
EU-landen zijn goed voor 50 procent van de totale
blauwvintonijnvangst. En vangen veel tonijn illegaal. Spanje, Malta
en Griekenland zitten bijvoorbeeld echt niet om een verbod te
springen. Deze week wordt er in Europa een besluit genomen over het
Europese standpunt.
Sterk staaltje falend oceanenmanagement
De situatie van de Atlantische blauwvintonijn is buitengewoon
ernstig: haalt de soort de Appendix I-lijst niet, dan is er
waarschijnlijk geen enkele hoop voor overleven. De huidige
blauwvintonijncrisis is een van de meest schrijnende voorbeelden
van falen oceanenmanagement.
Maar... helaas niet uniek in zijn soort. Noordzeekabeljauw,
Atlantische paling, grootoog- en geelvintonijn... ze zijn allemaal
in de problemen. Net als veel andere soorten, die echter toch nog
steeds gewoon in het supermarktschap te vinden zijn.
Zeereservaten
Onze oceanen zijn wereldwijd in crisis. Driekwart van de
visbestanden is ernstig overbevist of uitgeput. Het is nog niet te
laat om onze oceanen te redden. Greenpeace pleit voor een
aaneengesloten wereldwijd netwerk van zeereservaten dat 40 procent
van onze wereldzeeën beschermt. Alleen zo kan de bron van alle
leven zich nog herstellen.