Cookies helpen ons om jou beter over ons werk (en acties) te informeren. Wil je meer informatie?

Greenpeace campaigner Arjen Boon op zoek naar dolfijnen en sleepnetvissers

Lees zijn belevenissen aan boord van de Esperanza

Nieuwsartikel - 10 februari, 2004
Atlantische Kusten, International — Greenpeace voert dit voorjaar actie om de kwetsbare dolfijnen langs de Atlantische kusten van Engeland en te beschermen. Elk jaar verdrinken zo'n 300.000 dolfijnen, bruinvissen, omdat ze in visnetten vast waren komen te zitten. In de Keltische Zee zou volgens wetenschappers zelfs elk jaar 5 procent van de hele dolfijnenpopulatie omkomen in visnetten. Het Greenpeace-schip is daarom sinds 20 januari op zee. Op zoek naar de dolfijnen en de vissers die hun bedreigen. Aan boord varen zo'n 33 Greenpeace medewerkers mee. Naast de vaste bemanning zijn dat actievoerders, campaigners en twee wetenschappers, die zich vooral bezig houden met de waarneming van de dolfijnenpopulaties. De Nederlandse campaigner Oceanen Arjen Boon voer mee van 21 januari t/m 2 februari en vertelt over het spotten naar dolfijnen en het bezoek aan visserschepen. Na het vertrek woensdag uit Londen kwam het schip op zee al snel de eerste visserschepen tegen.

Waarnemers aan boord van de Esperanza spotten vijf dode dolfijnen in de nabijheid van twee pair trawlers 20 mijl vanaf de kust van Plymouth. De dolfijnen vertoonden verwondingen, zoals gebroken kaken en beschadigde vinnen en flippers. Een stuk net werd vlakbij de dolfijnen gevonden. Nadat de dolfijnen gespot werden, lanceerde Greenpeace direct boten om de lichamen op te halen. De dolfijnen, nog steeds bloedend, werden aan boord van de Esperanza gehaald voor onderzoek. Daar bleek dat ze zeer recent gedood waren.

Klik op onderstaande links om verder te lezen.

donderdag 22 januari: Spotten

"Op de uitkijk naar dolfijnen en visserschepen. Dat is de belangrijkste taak van vandaag. Marijke en Simon, de twee wetenschappers, trainen zoveel mogelijk mensen in het 'spotten' van dolfijnen. Er moeten ook veel zaken genoteerd worden: hoeveel wind, hoe ziet de zee eruit, watertemperatuur, hoeveel en welke schepen in de buurt. Dit is allemaal van belang omdat het de waarneming van dolfijnen kan beïnvloeden. (...) De vissersvloot waar we naar op zoek zijn verwachten we nog niet in deze wateren. Als het goed is zullen we eerst de Schotse vloot tegenkomen. De schepen waar we in het algemeen naar uitkijken zijn de zogeheten pair trawlers. Dit zijn altijd twee schepen die samen een sleepnet voorttrekken. In dit net passen met gemak twee voetbalvelden...."

Die avond gaat de 'Esperanza' ten anker in een baai vlak bij Torquay, Cornwall in zuidwest Engeland, waar een aantal journalisten aan boord komt. De dag erna komt het schip al snel op het spoor van de eerste vissers.

vrijdag 23 januari: The Perfect Storm

"De Schotse trawlers die we zochten, hebben we gevonden. Kleine houten scheepjes, die gevaarlijk heen en weer slingeren op het water. Als ik ze zie gaan, gaan mijn gedachten naar die film 'The Perfect Storm', over het vergaan van een zwaardvisboot op zee. Op de radar kun je goed zien welke de pair trawlers zijn en welke niet: twee schepen die dezelfde koers varen, met dezelfde snelheid en een paar honderd meter uit elkaar. Bingo! Nu gaat het eindelijk gebeuren, waarvoor we uitgevaren zijn: de vissers confronteren met de feiten. Onze tactiek is oproepen, vragen of we aan boord mogen komen om uit te leggen, waarom Greenpeace hier aanwezig is, om te vragen of ze wel eens dolfijnen zien en of ze ze wel eens in hun netten krijgen."

Het lukt de Greenpeace bemanning in eerste instantie niet om contact te leggen. De schepen varen met flinke vaart verder, alsof ze willen vluchten. Met een rubberboot gaan Greenpeace actievoerders er achter aan. Via de radio krijgen ze uiteindelijk contact met de vissers, die uit de Hebriden komen. De vissers hebben een waarnemer aan boord, die het ontsnappingsrooster in de netten controleert. Dat is een net dat de grote vissen tegenhoudt om het net in te gaan. De vissers zeggen geen dolfijnen te vangen.

"Eén van onze mensen had echter gezien dat een bemanningslid gebaren maakte dat de geïnterviewde er niets over mocht zeggen. We hadden ook niet verwacht dat ze zomaar zouden toegeven dat ze dolfijnen bijvangen. Maar we zijn lij dat het eerste contact zo goed is verlopen."

Die avond keert het schip weer terug in de baai bij Torquay. Er zijn Franse trawlers gesignaleerd, waar het schip morgen achter aan gaat.

zaterdag 24 januari: Aan boord van een Franse trawler

Die middag verraden stipjes op het radarscherm de aanwezigheid van Franse visserschepen. Aan boord van een Franse trawler heeft Greenpeace weer contact met vissers. Twee mensen mogen aan boord om in gesprek te gaan met de vissers.

"De vissers waren ontspannen aan boord. Ze hebben dolfijnen gezien en zelfs toegegeven regelmatig 1 of 2 in de netten te krijgen. Hier zijn ze niet blij mee. In de eerste plaats omdat ook zij dolfijnen bijzondere dieren vinden en zich verdrietig voelen als er dode dolfijnen in de netten zitten. Maar ook omdat de dolfijnen in hun paniek nogal tekeer gaan en de netten beschadigen. Ze staan niet negatief tegenover waarnemers aan boord (als de overheid dat verplicht stelt) en pingers (soort geluidskastjes die dolfijnen zouden verjagen) op hun netten. De ontsnappingsroosters vonden ze geen goed idee, omdat dat technisch niet zou kunnen op hun schepen.

De vissers vinden het goed als wij vannacht bij hun in de buurt blijven en morgenochtend erbij zijn in de rubberboot om van afstand te filmen als ze de netten binnenhalen. Ook zijn de eerste dolfijnen gesignaleerd! We kregen al eerder berichten via via, en van de vissers dat er zeker dolfijnen in de buurt zijn, maar nu hebben we ze zelf gezien. Ik niet helaas, want ik was net even koffie halen. Zal je altijd zien!"

zondag 25 januari: Binnenhalen van de netten

Om half zeven 's ochtends zijn Greenpeace mensen aanwezig bij het binnenhalen van de netten. De Franse vissers hebben een kleine teleurstellende vangst, maar gelukkig zitten er geen dolfijnen in de netten. De vissers besluiten de schamele vangst naar de vismarkt in Brest te brengen.

"Terug aan boord wordt besloten om weer achter de Schotse trawlers aan te gaan. Deze zouden zich ophouden in de wateren aan de zuidwestkant van Engeland. De zoektocht naar deze schepen wordt gedaan volgens een bepaald zoekpatroon, waarbij de radar van grote hulp is. Als je 2 schepen ziet die vlakbij elkaar varen met dezelfde snelheid, dan is de kans groot dat het de schepen zijn die je zoekt. Het dolfijnen 'spotten' gaat ondertussen gewoon door, behalve 's nachts natuurlijk.

Die middag zijn we heel gelukkig. Een grote groep dolfijnen van ongeveer 30 stuks laat zich zien, ze zoeken onze boot op lijkt het wel en blijven lange tijd rondom de boot zwemmen. Ze zijn heel erg speels, surfen ook op onze boeggolf, springen soms over elkaar uit het water. Iedereen aan boord doet niets anders meer dan alleen naar de dolfijnen kijken. Zoiets zie je niet vaak. Hoe westelijker je gaat, des te groter wordt de kans dat je dolfijnen tegen komt, en ook verschillende soorten. "

maandag 26 en dinsdag 27 januari: Veel dolfijnen!

Rustige dagen, waar geen pair trawlers worden ontmoet, maar wel veel dolfijnen gezien worden.

"We zien veel single trawlers, maar eigenlijk geen pair trawlers, de schepen waar we vooral naar op zoek zijn. Wat dolfijnen betreft zijn we steeds succesvoller. 's Ochtends zien we een erg grote groep dolfijnen tijdenlang rondom het schip zwemmen en spelen. Het zijn er honderden, ze komen van alle kanten op ons afgezwommen. Vanaf een paar honderd meter springen ze op hoge snelheid uit het water alsof ze niet kunnen wachten om bij het schip te zijn. Een unieke ervaring, althans voor mij, want ik heb nog maar een enkele keer een dolfijn gezien en nog nooit zoveel bij elkaar. De schattingen lopen op tot 500 stuks. Nu begrijp waarom mensen verslingerd raken aan deze dieren als ze ermee in contact zijn geweest. Stel je voor dat die in een veld met pair trawlers terecht komen...Toch weer positief dat we die hier niet zien!"

Klik hier voor

onderwateropnames van dolfijnen

gemaakt vanuit het Greenpeace-schip Esperanza.

woensdag 28 januari: Zoektocht naar vissersschepen

Verschillende dolfijnen worden in de buurt van het schip gesignaleerd en zelfs een vinvis. Ook de Schotse vissers van vorige week worden weer gezien. 's Avonds worden er mensen in Falmouth aan wal gezet.

"De zoektocht naar visserschepen werpt vruchten af, want 's middags zien we weer een paar. Dichterbij blijken het de twee Schotse trawlers te zijn die we ook eerder zagen, waar ook een waarnemer aan boord was om het ontsnappingsrooster voor dolfijnen te testen. Hun netten zijn blijkbaar gerepareerd, want ze zijn weer aan het vissen. We zijn natuurlijk nieuwsgierig hoe het gaat, en laten de African Queen (de RIB) neer om bij ze te gaan kijken. We hopen dat ze de netten binnen gaan halen zolang het nog daglicht is, want dan kunnen we goed zien (en vastleggen) hoe het zgn. ontsnappingsrooster voor dolfijnen eruit ziet. Na een paar uur is er nog steeds geen teken van leven aan boord, en het wordt wel erg koud voor de mensen in de RIB. Ze moeten nu wel terug omdat we mensen aan de wal moeten afzetten en anderen weer ophalen. Mogelijk dat we later nog teruggaan, om morgen bij ze langs te gaan."

donderdag 29 januari: Dolfijnen en een vinvis

Het schip vertrekt richting Ierland gaan varen. Onderweg zijn weer veel dolfijnen te zien en een vinvis.

"Vannacht hebben we, nadat we uit Falmouth zijn vertrokken, de Schotse trawlers gezocht. Na een nacht en een ochtend te hebben gezocht, hebben we ze niet kunnen weervinden. We moeten verder nu. Vanwege de timing om eind deze week op zuidwest Ierland te zijn Deze dag zien we dan ook veel dolfijnen, soms enkele, vaak in grotere groepen. De gewone dolfijn, de gestreepte dolfijn en waarschijnlijk ook tuimelaars. Ook zien we weer een walvis. Dit keer zie ik zelf ook de 'blow'. Een fontein van water van meer dan 5 meter. Aan de vorm van de 'blow' kan worden afgeleid dat het hier zeer waarschijnlijk weer een gewone vinvis betreft, de op 1 na grootste walvis ter wereld (op de blauwe vinvis na). Mogelijk gaat het in dit geval om 2 of 3 exemplaren. Met vissersschepen hebben we minder succes. We zien een boomkorvisser en een paar tankers en coasters. We hopen in de Keltische Zee meer succes te hebben. Probleem is hier dat de informatie die we hebben van de vloten in dit gebied beperkter is dan van de vloten in het Engelse Kanaal."

vrijdag 30 januari: Karkassen van dolfijnen

Vandaag vaart het schip vanaf Land's End naar de Scilly Eilanden, waar het continentale plat de diepte induikt. Hier komen veel boten vissen.

"'s Ochtends zien we een Spaanse single trawler, de Faro Picamillo. Om informatie te krijgen willen we contact met hun opnemen. Het blijkt hier om een bottom trawler te gaan. Zij vangen geen dolfijnen bij (daar worden ze ook niet van verdacht), maar vinden af en toe wel karkassen van dolfijnen in hun netten.

's Avonds beleef ik de mooiste avond die je kan hebben op de oceaan. Bijna geen wind, een licht deinende oceaan, dunne bewolking met wat gaten erin en de maan die daardoor heen schijnt en ons pad verlicht. Soms lijken het slangen van licht, dan weer een soort cirkels. Frans staat op de brug en heeft Johnny Cash opstaan (No I won't back down), en dat zijn de zeldzame momenten die je het slechte weer en het gerol met de boot doen vergeten.

Het is zo stil dat ik me hardop afvraag of dit de stilte voor de storm is."

zaterdag 31 januari: Windkracht 10

Het mooie weer gisteravond was inderdaad stilte voor de storm. Die ochtend neemt de wind toe tot 11 Beaufort (55 zeemijl per uur), met als uitschieter windstoten van 70 mijl per uur. Het blijft de hele dag windkracht 10 met golven van ongeveer 10 meter hoog.

"De dolfijnen laten zich toch af en toe nog zien. Dan komen hun staartjes uit een golftop, en zijn we jaloers op het gemak waarmee zij ons voorbij zwemmen. Schepen zien we zelden op de radar. Een enkeling proberen we nog achteraan te gaan, maar onze snelheid is eenvoudigweg niet hoog genoeg om ze in te halen. Het idee om bij een eventueel schip aan boord te gaan kunnen we natuurlijk wel vergeten."

zondag 1 februari: Eindpunt

In Dingle Bay, Ierland vindt de wisseling van bemanning plaats. Het is het eindpunt voor Arjen.

"Voor mij wordt dit het afscheid van de Esperanza, de uitstekende bemanning en de actie tegen de bijvangst van de dolfijnen. Helaas heb ik zelf geen Nederlanders kunnen benaderen, maar ik heb wel veel steun aan anderen kunnen geven, en mijn kennis over de visserij kunnen overdragen. De campagne gaat door, maar nu weer vanachter het bureau; de politici en de visserij moet nu op de huid worden gezeten om op zo'n kort mogelijke termijn concrete maatregelen af te dwingen. De vaaractie gaat ook door, met wat andere mensen, en naar een ander vaargebied. Ik wens de Esperanza en de opvarenden een behouden vaart en heel veel succes."

Terug