Cookies helpen ons om jou beter over ons werk (en acties) te informeren. Wil je meer informatie?

Het rapport ligt op tafel...en nu?

Bladzijde - 17 oktober, 2007
Vandaag presenteert Greenpeace Nederland nog een optie om op duurzame wijze elektriciteit op te wekken: in grootschalige centrales waarin schone biomassa als brandstof wordt gebruikt. Het KEMA rapport laat zien dat het technisch en economisch haalbaar is een 1000 Mw biomassa centrale in Nederland te realiseren, mits de subsidie op biomassa weer hersteld wordt.

Technisch blijkt de centrale mogelijk. Als uitgangspunt is de centrale in Pietersaari, Finland genomen waar al een aantal jaren een 240 Mw biomassacentrale draait. De brandstoftoevoer voor een grootschalige biomassa centrale is ook geen probleem. Het theoretisch potentieel van biomassa is voldoende om de wereld van energie te voorzien. Alleen al de reststromen van de bos- en landbouw (zaagsel, kokosnootschalen, schillen, etc) zijn in het slechtste geval voldoende om honderden van dit soort centrales te laten draaien op biomassa. Hierbij is rekening gehouden met de hoeveelheid die nodig is voor voedsel voorziening en de behoefte van andere industrieën.

Energierapport

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het Energierapport 'Nu voor later'. Daarin wordt de ernst van het klimaatprobleem onderkent. Het streven is om temperatuurstijging onder de 2 graden celsius te houden. Om dit te bereiken zal de totale uitstoot van broeikasgassen drastisch omlaag moeten, aldus het ministerie van Economische Zaken. De oplossingen die vervolgens in het rapport worden aangedragen staan in geen verhouding tot deze taak.

Met dit rapport wil Greenpeace een bijdrage leveren aan het debat . Omschakeling naar een volledige duurzame energiehuishouding is noodzakelijk. Er is geen tijd te verliezen. En gelukkig hoeft dat ook niet want oplossingen zijn voorhanden.

Eerder heeft Greenpeace in het rapport Windforce 12 aangeven dat windenergie in 2020 12% van de wereldwijde elektriciteitsvraag kan opwekken. Twee rapporten over zonnepanelen en zonthermische centrales laten zien dat miljarden mensen elektriciteit van de zon kunnen krijgen voor een betaalbare prijs. In een rapport dat Ecofys in opdracht van Greenpeace heeft geschreven blijkt dat met eenvoudige maatregelen een forse kolencentrale bespaard kan worden .

Probleem of oplossing?

Door biomassa te verbranden, te vergassen of te vergisten komt energie vrij. Deze kan gebruikt worden om electriciteit op te wekken of auto's op te laten rijden. Omdat biomassa kort cyclisch is, is biomassa CO2 neutraal. Biomassa centrales zijn zogenaamde basislast centrales. Dat wil zeggen dat ze, in tegenstelling tot stromingsbronnen als zon en wind, continu veel vermogen kunnen leveren. Biomassa is daarom een belangrijke energiebron in de omschakeling naar een duurzame energie huishouding.

Lang niet alle biomassa is schoon. De discussie gaat dan ook vaak over de slechte voorbeelden zoals vervuilde biomassa of biomassa die andere problemen veroorzaken. Een recent voorbeeld is de inzet van palmolie in Nederlandse gascentrales. De palmolie-productie leidt momenteel tot de kap van regenwoud en is daarom natuurlijk onacceptabel. Om verkeerde biomassa van duurzame biomassa te onderscheiden, hanteert Greenpeace zes criteria.

Positieve energiebalans,

Hoe nu verder?

De KEMA formuleert in het rapport een vijftal uitdagingen die opgepakt moeten worden:

1. De toevoer van schone, verantwoorde biomassa voor een betaalbare prijs moet worden ontwikkeld;

2. Hergebruik van as en de mineralenkringlopen moeten nader worden bestudeerd en ontwikkeld worden;

3. Stem warmtebehoefte en de productie van elektriciteit zoveel mogelijk op elkaar af (warmte-kracht koppeling);

4. Ontwikkel mechanismen om in verloop van tijd de kosten van biomassa brandstof te verlagen;

5. Bestudeer de duurzaamheid, zowel op milieu- als op sociaalvlak, van de hele biomassa elektriciteitsketen.

Wat zouden de energiebedrijven moeten doen?

Energiebedrijven gaan de komende jaren wereldwijd honderden miljarden Euro investeren in nieuwe centrales. Om temperatuurstijging onder de 2 graden celcius te houden moeten deze investeringen gedaan worden in groen vermogen. Op dit moment zijn er in Nederland concreet 3 plannen om nieuwe gascentrales te bouwen en zitten er nog 4 kolen- of gascentrales in de pijplijn. Deze centrales zullen nog 30 tot 40 jaar CO2 uitstoten en leggen Nederland vast in het fossiele tijdperk.

Gezien de urgentie van het klimaatprobleem vindt Greenpeace dat de elektriciteitsbedrijven als Essent, Nuon, Eneco, etc de uitdagingen die in de KEMA studie worden genoemd zo snel mogelijk moeten oppakken. Verkeerde investeringen van deze bedrijven zullen het lot van het klimaat bezegelen. Het is daarmee ook de verantwoordelijkheid van deze bedrijven om te investeren in groene alternatieven. De afgelopen jaren heeft bijna de helft van de Nederlanders gekozen voor groene stroom. De binnelandse productie kan in slechts een derde van de vraag voldoen. Deze centrale geeft de energiebedrijven de kans hun groene woorden waar te maken. Greenpeace zal de komende weken in gesprek gaan met de productiebedrijven in Nederland en aandringen om serieus aan de slag te gaan met een biomassacentrale.  

Wat zou de overheid moeten doen?

De overheid zou de omstandigheden moeten scheppen voor het bedrijfsleven om de omschakeling naar een schone energie huishouding snel en voorspoedig te laten verlopen. De huidige regering doet het tegengestelde en voert geen beleid om klimaatverandering te stoppen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceerde gisteren nog cijfers waaruit blijkt dat de binnenlandse CO2 uitstoot blijft toenemen.

De Europese milieuministers, inclusief Staatsecretaris Van Geel, zijn het erover eens: om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen moet de uitstoot van CO2 naar beneden met 30% in 2010 en met 80% in 2050. Balkenende en zijn Europese collegae hebben in de laatste EU top de 30% reductie in 2020 overgenomen.

In schril contrast staan de daden van minister Brinkhorst van Economische zaken die in mei per direct een subsidiestop voor windmolens op zee en grootschalige biomassa afkondigde.

Om de opbloeiende duurzame energie sector niet in de kiem te smoren is het opnieuw openstellen van deze subsidiepot noodzakelijk.

De milieubalans 2005 laat zien dat de doelstelling voor duurzame electriciteit in 2010 (net) gehaald wordt maar de doelstelling voor duurzame energie bij lange na niet. Nederland blijft steken op 3,5% terwijl 5% afgesproken is. De biomassa centrale die in het KEMA onderzoek wordt gepresenteerd zou in de resterende 1,5% kunnen voldoen. Dat betekent echter niet dat Brinkhorst niet ook in moet zetten op effectief beleid om enegie te besparen en om energiegebruik in de transportsector en voor warmteproductie moet verduurzamen.

De overheid moet daarom de subsidiestop voor investeringen in duurzame energie van tafel halen. Ook moet de overheid zorgen dat vergunningen voor duurzame energie projecten makkelijker en sneller worden afgegeven, waarbij er uiteraard wel een goede controle op de duurzaamheid van het project moet zijn.

Leveringszekerheid

De afhankelijk van de EU en Nederland van het buitenland voor haar energie stijgt van 50% naar 70 a 80% in 2030. Behalve dat Brinkhorst goede contacten met gasland Rusland wil aanknopen en een ambassade in Qatar heeft geopend, wordt er met geen woord gerept over hoe de leveringszekerheid wordt vergroot.

Duurzame energiebronnen kunnen de leveringszekerheid vergroten. In Nederland waait er genoeg wind, schijnt de zon en zijn er ook golven en getijden. Daarnaast kan schone biomassa worden benut wat níet alleen uit politiek gevoelige gebieden gehaald kan worden.