Kernenergie = negative energy!

Nieuwsartikel - 30 september, 2003
Amsterdam, Nederland — Kerncentrales stoten geen CO2 uit en daarom wordt kernenergie door voorstanders gepromoot als de ideale energiebron in de strijd tegen klimaatverandering. Maar er kleven te veel keerzijden aan kernenergie.
zoom

Oeps! Deze 'ondergrondse' nucleaire test in 1970 liep slecht af. Een wapen met een kracht van tien kiloton, 300 meter onder de grond, verspreidde per ongeluk nucleaire straling tot op een hoogte van 3,5 km. Hierdoor werden medewerkers op het testterrein en gemeenten benedenwinds blootgesteld aan radioactieve straling.

Vier belangrijke negatieve kanten van kernenergie op een rij:



1. Kerncentrales produceren kernafval dat 240.000 jaar gevaarlijk radioactief blijft en waar geen oplossing voor bestaat.

2. Kernenergie zorgt voor radioactieve vervuiling.

3. Kernenergie past niet in een instabiele wereld.

4. Kernenergie is inherent onveilig.

Bekijk hier de kaart met een overzicht van alle nucleaire installaties en opslagplaatsen van kernafval in de Europese Unie (MacroMedia Flash).

Vanwege deze nadelen is kernenergie geen duurzame energiebron en pleit Greenpeace voor een snelle afbouw. Van kerncentrales én kernwapens. Kernenergie is vuile energie. Kernenergie is ook helemaal niet nodig. Er zijn voldoende écht schone en veilige alternatieven, zoals windenergie, schone biomassa, waterkracht, zonne-energie en golf- en getijde-energie. Het wordt tijd dat we investeren in duurzame energie, voor een schone en veilige toekomst.

Hieronder staat de

nucleaire keten

afgebeeld. Klik op de verschillende onderdelen van de nucleaire keten voor meer informatie per onderdeel.

1. Kernafval blijft 240.000 jaar gevaarlijk radioactief

Dé achilleshiel van kernenergie is het kernafval. Al meer dan 50 jaar wordt er veel tijd en geld geïnvesteerd in onderzoek naar een goede oplossing voor kernafval. Tot op heden is die niet gevonden. Kernafval blijft zo'n 240.000 jaar gevaarlijk radioactief. Al die tijd moet het kernafval goed bewaard en bewaakt blijven. Daarmee zadelen wij toekomstige generaties op met een groot probleem.

De kerncentrale Borssele produceert zo'n 15 ton kernafval per jaar. Het kernafval zal 100 jaar worden opgeslagen in een speciaal daarvoor bestemd gebouw, het zogenaamde HABOG-gebouw bij de COVRA (Centrum voor Opslag van Radioactief Afval) in Borssele. Maar niemand heeft een oplossing voor al dit kernafval dat ook over 100 jaar nog levensgevaarlijk zal zijn. Verschillende provincies hebben de regering expliciet laten weten het afval niet te willen herbergen. In Europees verband buigt men zich nu over het afvalprobleem. Export van kernafval naar Rusland is een van de genoemde 'oplossingen'. Sommige Europese landen willen dit graag, en wentelen dus hun probleem af op de inwoners van Rusland. De Nederlandse regering heeft overigens expliciet laten weten dat dat voor Nederland niet aan de orde is.

2. Kernenergie zorgt voor radioactieve vervuiling

Kerncentrales stoten misschien geen CO2 uit, maar kernenergie is daarmee geen schone energiebron. Kernenergie is onlosmakelijk verbonden met radioactieve vervuiling. Bij zogeheten opwerking van kernafval worden bijvoorbeeld grote hoeveelheden radioactieve stoffen in de lucht en zee geloosd. Opwerkingsfabrieken halen via een chemisch proces plutonium en uranium uit brandstofstaven. In Europa staan twee opwerkingsfabrieken, in Sellafield (Engeland) en in La Hague (Frankrijk). De vergunning van de opwerkingsfabrieken staan het lozen van miljoenen liters radioactief afvalwater toe, velen malen meer dan wat kerncentrales mogen lozen.

De omgeving van de opwerkingsfabrieken raakt door de lozingen radioactief besmet. De mate van radioactiviteit in de grond is zo hoog dat volgens de Nederlandse wet een vergunning nodig is voor het vervoer ervan. Rond beide fabrieken bestaat een opvallend hoog aantal leukemiegevallen onder de plaatselijke bevolking [1]. De geloosde radioactiviteit van La Hague en Sellafield wordt zelfs tot in het arctisch gebied gemeten. Ook Nederlands kernafval wordt opgewerkt in Frankrijk en Engeland.

Bovenstaande feiten hebben ertoe geleid dat een groot aantal Europese landen in OSPAR- verband hebben besloten dat directe opslag van radioactief afval de voorkeur heeft boven het opwerken van nucleair afval. De OSPAR-conventie houdt zich bezig met de bescherming van het zeemilieu in de noordoostelijke Atlantische oceaan. Veel OSPAR-landen, waaronder Nederland, onderschrijven deze beslissing, maar blijven de export van nucleair afval naar de opwerkingsfabrieken in Frankrijk en Engeland wel toestaan. Frankrijk en Engeland hebben de beslissing juist niet ondertekend. Met het blijven exporteren van kernafval naar de opwerkingsfabrieken overtreedt Nederland het OSPAR-verdrag[2], en vertoont ons land tegenstrijdig of zelfs hypocriet gedrag.

3. Kernenergie past niet in een onstabiele wereld

Kernenergie wordt gebruikt om elektriciteit mee op te wekken (civiel gebruik), maar er zijn ook minder vreedzame doelen. In iedere kernreactor wordt plutonium gevormd. In opwerkingsfabrieken wordt die plutonium uit het kernafval gehaald zodat pure plutonium ontstaat. Plutonium kan gebruikt worden om kernwapens (atoomwapens) van te maken. De internationale ontwikkelingen van de afgelopen tijd hebben ons nog eens doordrongen van het probleem van zulke massavernietigingswapens. Militaire doelen zijn moeilijk te onderscheiden van civiel gebruik van kernreactoren.

Daar komt nog bij dat de proliferatie, of ongewenste verspreiding van nucleaire materialen en nucleaire kennis niet in de hand te houden is. Wrang voorbeeld is dat Abdul Kahn, de vader van de kernbom in Pakistan, wiens kennis ook aan Noord-Korea, Libië en Iran is verkocht, in Nederland al zijn nucleaire kennis heeft opgedaan. Als radioactief materiaal in verkeerde handen valt, kan er bijvoorbeeld een 'vuile bom' (d.w.z. een 'gewone' bom die radioactief materiaal verspreidt) mee gemaakt worden. Door de plunderingen van nucleaire installaties in Irak is radioactief materiaal zoekgeraakt. Tenslotte is sinds '11 september' een aanslag op nucleaire installaties niet langer ondenkbaar, en de meeste kerncentrales zijn niet bestand tegen grote vliegtuigen.

4. Kernenergie is inherent onveilig

Er wordt veel gedaan om kerncentrales zo veilig mogelijk te maken. In het Westen zijn de kerncentrales vergeleken bij gammele installaties in Oost-Europa en Rusland ook relatief veilig te noemen. Maar alle veiligheidssystemen ten spijt, een ongeluk is nooit helemaal uit te sluiten. En dat terwijl de gevolgen verstrekkend kunnen zijn. Radioactieve straling is levensgevaarlijk. Ongelukken met kernenergie hebben plaatsgevonden en het risico op herhaling blijft altijd. Het gesleep met kernafval en plutonium over de hele wereld per schip, trein of vrachtwagen maakt die kans alleen maar groter. Onlangs bleek nog na onderzoek van het Internationaal Atoomagentschap van de Verenigde Naties dat de veiligheidscultuur in de kernreactor in Petten niet in orde was. Ook in Nederland zijn er dus wel degelijk risico's dat het een keer goed fout gaat met de nucleaire technieken.

Terug

[1] J. Epidemiol Community Health 2001 (55) 469-474, Int. Journal of Cancer 2002 (99) 437-444.

[2] Conclusie op basis van juridische analyse van verschillende internationale verdragen door Dr. M. Brus van de Universiteit Leiden in opdracht van Greenpeace.

Onderwerpen