Nieuwsartikel - 28 juni, 2010
Nederland — Nederlandse energiebedrijven importeren ‘foute’ steenkool uit Zuid-Afrika en Colombia. De buitenlandse kolenleveranciers veroorzaken ernstige milieu- en gezondheidsschade en hebben zich schuldig gemaakt aan grove mensenrechtenschendingen. Dat blijkt uit onderzoek van Netwerk. Hoogleraar Van Genugten (Internationaal Recht) concludeert: “Het feit dat je daar weet van hebt, maar er toch economisch gewin uit wilt halen, maakt je volgens internationaal recht medeplichtig aan het instandhouden van mensenrechtenschendingen.” Netwerk heeft voor de uitzending gebruik gemaakt van onderzoeksmateriaal van Greenpeace.
De Amercentrale in Geertruidenberg gebruikt met name steenkool voor energieopwekking.
Nederlandse energieproducenten willen niet vertellen waar hun
steenkool wordt ingekocht. Netwerk achterhaalde dat de producenten
van de Colombiaanse mijnen Cerrejon en Drummond steenkool
betrekken. Beide mijnen financierden paramilitairen. Drummond was
betrokken bij de moord op tientallen omwonenden en vakbondsleiders.
In 2004 is door paramilitairen in opdracht van Cerrejon een
bloedbad aangericht onder vrouwen en kinderen van het dorp Bahia
Portete. Netwerk sprak met getuigen die het geweld aan den lijve
hebben ondervonden. Daarnaast beschikt het programma over de
bekentenissen van betrokken paramilitairen en van een hoge officier
van de Colombiaanse geheime dienst.
Gezondheidsschade
Zuid-Afrika is de tweede steenkoolleverancier aan Nederland.
Netwerk constateerde in het mijnbouwgebied rond Witbank behalve
ernstige milieuschade, ook chronische gezondheidsproblemen bij de
lokale bevolking. Volgens een huisarts in Witbank leidt 20% van de
bevolking aan klachten als astma en longemfyseem vanwege het stof
dat vrijkomt bij de steenkoolwinning. Hoogleraar Milieukunde Lucas
Reijnders (UvA): "Dat zijn grote misstanden, in Europa is zulke
vervuiling al lang niet meer te vinden. Het is moreel niet
verantwoord om op die manier kolen in te kopen".
Verantwoord ondernemen
Volgens Van Genugten overtreden Nederlandse energiebedrijven de
VN-principals of Global Compact voor verantwoord ondernemen. De
energieleveranciers ondersteunen mensenrechtenschendingen door
steenkool te blijven inkopen bij mijnen waarvan ze zouden moeten
weten dat die zich schuldig maken aan grove
mensenrechtenschendingen.
VN-regels
Vreemd genoeg zijn het juist deze VN-regels waar de
stroomproducenten zich in een reactie aan Netwerk op beroepen. "De
controle op de herkomst van steenkool die op de markt wordt
ingekocht, gebeurt bijvoorbeeld aan de hand van VN-richtlijnen,
zoals geformuleerd door UN Global Compact. Criteria zoals het
respecteren van mensenrechten en vakbondsvrijheid en het bestrijden
van corruptie maken zodoende onderdeel uit van het
inkoopbeleid."
Netwerk besteedt dinsdagavond 29 juni en donderdagavond 1 juli
aandacht aan de herkomst van steenkool.