Nieuwsartikel - 20 januari, 2005
Noord Argentinië, Argentinië — Grootschalige ontbossing, toegenomen gebruik van landbouwgif en de verschraling van de landbouwgrond is het resultaat van acht jaar genetisch gemanipuleerde soja in Argentinië. Dit blijkt uit het rapport van de landbouw-econoom C.M. Benbrook dat hij maakte in opdracht van Greenpeace. De gentech sojaboon verovert sinds 1996 het Argentijnse land. Uiteindelijk is 90 procent van de soja bedoeld voor de export. In Europa is Nederland na Spanje de grootste importeur van de Argentijnse sojaschroot (2,5 miljoen ton in 2003) en is daarmee medeverantwoordelijk voor de gevolgen. De soja wordt gebruikt als veevoer voor Nederlandse kippen, varkens en runderen.
De verbouw van gentech soja in Argentinië veroorzaakt kaalkap oerbossen, toename gebruik landbouwgif en onvruchtbare akkers. ©Gilabert/Greenpeace
De Roundup Ready sojabonen zijn in Argentinië geïntroduceerd
toen het land gebukt ging onder een economische crisis. De gewone
sojaproductie was toen geen grote winstmaker en de
onkruidbestrijding werd ingewikkelder en duurder. Midden jaren
negentig wilde biotechnologie bedrijf Monsanto de Argentijnse markt
veroveren en bood daarom zijn genetisch gemanipuleerde Roundup
Ready sojabonen aan tegen relatief gunstige voorwaarden. De verbouw
leek simpel, flexibel en kosteneffectief te zijn. Op korte termijn
bood gentech soja inderdaad de beloofde vooruitgang. Benbrook
vergelijkt deze euforie met de goudkoorts in Californië. De
wittebroodsweken zijn nu over, en wat achterblijft is een
niet-duurzame landbouw, enorme ontbossing en veel meer landbouwgif.
Bovendien is de economie volkomen afhankelijk geworden van één
gewas, met alle risico's van dien.
Enorme honger naar nieuwe landbouwgrond
De groei van de genetisch gemanipuleerde sojateelt in Argentinië
is in acht jaar verdubbeld naar 14,2 hectare. Dit twee keer de
grootte van Nederland! Om in deze behoefte te kunnen voorzien wordt
gekozen voor kaalkap van wouden. Hierdoor gaat de ontbossing in een
ongekend tempo: rond het sojagebied drie tot zes keer zo snel als
in andere bosgebieden. In het jaar 2004 alleen al is een
bosoppervlakte ter grootte van tien procent van Nederland verdwenen
(400.000 hectare) om plaats te maken voor gentech-sojateelt.
Enorme toename landbouwgif
Daarnaast is sinds de introductie van de gentechsoja, het
glysofaatgebruik enorm toegenomen. Dit eenzijdige gebruik van het
giftige bestrijdingsmiddel leidt tot ecologische veranderingen. In
de VS bijvoorbeeld, waar de Roundup Ready gewassen al langer op het
veld staan, zijn resistente onkruidsoorten een groot probleem. Dit
zal leiden tot nog meer pesticidengebruik. Afwisselende verbouw van
maïs, tarwe en sojabonen, zoals men die oorspronkelijk toepaste,
ruimt het veld voor eenzijdige, intensieve sojateelt. Deze
monocultuur brengt de voedselzekerheid in gevaar en maakt de
economie afhankelijk van één gewas. Ook schetst Benbrook het
probleem van de bodemvruchtbaarheid: na enkele jaren van intensieve
sojateelt is de vruchtbaarheid hard achteruitgegaan.
Kale en onvruchtbare grond als erfenis
Greenpeace vindt deze groei van de gentech soja geen goede
ontwikkeling. "Er is te vroeg gejuicht," zegt Sandra Schalk,
campaigner genetische manipulatie van Greenpeace, 'op de lange
termijn blijft Argentinië achter met een kale en onvruchtbare grond
en dit enkel om Europa te voorzien van goedkoop veevoer."
Greenpeace pleit daarom voor een verbod op de teelt van genetische
gemanipuleerde gewassen. Ook vindt Greenpeace dat Nederland en
Europa moeten stoppen met de import van genetisch gemanipuleerde
soja.
Meer informatie
- Download het dossier "Acht jaar Gentechsoja in
Argentinië"(PDF-format)
- Download het rapport "Rust, Resistance, Run Down Soils, and
Rising Costs - Problems Facing Soybean Producers in Argentina"
(PDF-format).