Trafigura veroordeeld wegens export giftig afval

zoom

Drie dagen lang blokkeerde het Greenpeace-schip de Arctic Sunrise het gifschip de Probo Koala in 2006.

Ook werd Trafigura schuldig bevonden aan het verzwijgen van de aard van het afval, toen dit werd aangeboden aan het Amsterdamse afvalverwerkingsbedrijf APS. De rechter legde een geldboete op van €1 miljoen. De rechter noemde de illegale export de meest ernstige overtreding en legde voor dat strafbare feit de maximale geldboete op.

Kapitein

De kapitein van de Probo Koala, het schip waarmee het afval naar Ivoorkust werd vervoerd, is veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van vijf maanden. Een werknemer van Trafigura kreeg een boete van €25 duizend en een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden. De gemeente Amsterdam, APS en de voormalig directeur van de afvalverwerker gaan vrijuit.

Begin van gerechtigheid

Greenpeace deed in 2006 aangifte tegen Trafigura en is verheugd dat na vier jaar eindelijk een rechter een stevig oordeel heeft geveld over het kwalijke gedrag van het bedrijf. "Dit is een begin van gerechtigheid en een duidelijk signaal aan andere bedrijven dat het illegaal exporteren van afval naar Afrika niet ongestraft blijft", stelt Marietta Harjono, campagneleider giftige stoffen bij Greenpeace. "Maar meer dan een begin is het niet. De dumping van het afval in Afrika is bij deze rechtszaak buiten beeld gebleven. Slachtoffers uit Abidjan hebben zich daarom niet kunnen voegen. De top van het bedrijf was op de hoogte van deze affaire en heeft financieel gewin verheven boven het beschermen van mens en milieu, maar hoeft zich vooralsnog niet voor de rechter te verantwoorden."

Interne e-mails

Om het Openbaar Ministerie er alsnog toe te bewegen Trafigura te vervolgen voor de daadwerkelijke dumping heeft Greenpeace vorig jaar een klacht ingediend bij het gerechtshof in Den Haag.(1) "Alleen dan kan er sprake zijn van werkelijke gerechtigheid", stelt Harjono. "Het was in Ivoorkust dat het afval schade heeft aangericht. De mensen daar hebben het recht om te weten waaraan ze zijn blootgesteld en op welke plekken het afval is gedumpt. Het gaat tenslotte om hun gezondheid." Interne e-mails die Greenpeace als bewijslast heeft aangevoerd, wijzen uit dat tot in de top van het bedrijf bekend was dat afval mogelijk gevaarlijk was. Ook was duidelijk dat de verwerking van het afval slechts op enkele plekken zou hebben kunnen plaatsvinden en dat er regels zijn die de export ervan naar Afrika verbieden.

Probo Koala

De Probo Koala, gecharterd door Trafigura, meerde in juli 2006 aan in de haven van Amsterdam om scheepsafval af te geven. Toen APS merkte dat het afval een heel andere samenstelling had dan door Trafigura was aangegeven en de verwerking veel duurder zou uitvallen, liet Trafigura het afval weer aan boord pompen. Na een omweg langs enkele andere landen, waaronder Nigeria, meerde het schip aan in de haven van Abidjan. Daar werd het afval door een ingehuurd bedrijfje gedumpt op vele plekken in en om de stad. Volgens de Ivoriaanse autoriteiten zijn als gevolg van blootstelling aan het afval zestien mensen overleden en vele tienduizenden ziek geworden. Trafigura stelt zelf dat het afval geen ernstig letsel kan hebben veroorzaakt.