Cookies helpen ons om jou beter over ons werk (en acties) te informeren. Wil je meer informatie?

Greenpeace-campaigner Femke Bartels: 'Kernenergie is een doodlopende weg!'

Borssele openhouden tot 2007? Een interview.

Nieuwsartikel - 7 juni, 2002
Borssele, Nederland — In 1994 besloot de Tweede Kamer dat de kerncentrale Borssele in het jaar 2003 de poorten moest sluiten. Waarom? 1. Borssele was niet langer nodig voor de energievoorziening. 2. Er was op de lange termijn geen oplossing voor het kernafval. 3. De Kamer achtte de risico's voor het draaiend houden van een kerncentrale te groot. Nu willen de partijen die naar alle waarschijnlijkheid de toekomstige regering gaan vormen (VVD, LPF, CDA) Borssele toch openhouden tot 2007. Is er dan iets veranderd in de risico's die de centrale en het afval vormen? Een interview met Femke Bartels, Greenpeace-campaigner Klimaat en Energie.

Kerncentrale Borssele in Zeeland.

Komt de energievoorziening in Nederland in gevaar zonder Borssele?

Nee. Eén van de veelgehoorde argumenten voor het openhouden van de centrale is de liberalisering van de energiemarkt. In andere Europese landen staan ook kerncentrales dus dan mag dat kleintje van ons ook openblijven. Anders moeten we stroom importeren. Het is waar dat Nederland nu kernenergie importeert. Maar dat is helemaal niet nodig!

Door de import van deze vuile stroom staan de veel milieuvriendelijker warmtekrachtcentrales stil. Als Borssele sluit dan zal er geen lamp minder branden in Nederland. Borssele neemt namelijk maar 4 % van de energieproduktie in Nederland voor haar rekening. Als de kerncentrales in het buitenland dicht gaan dan zullen bij ons hoogstens de warmtekrachtcentrales weer in werking treden. En dat de kerncentrales in het buitenland dicht gaan lijkt zeer waarschijnlijk. Landen als België en Duitsland, die van oudsher erg voor kernenergie waren, stappen nu uit deze vorm van energieopwekking.

Wat maakt Borssele zo gevaarlijk?

De achilleshiel van kernenergie was én is het kernafval. Kernafval blijft 240.000 jaar radioactief. De afgelopen jaren is pijnlijk duidelijk geworden dat men van gekkigheid niet weet waar men met dit afval naar toe moet. Nederland stuurt het samen met veel andere landen naar opwerkingsfabrieken in Engeland en Frankrijk. Daar worden in een zeer vervuilend proces gedeelten van het afval uit de brandstofstaven gehaald. En dan komt het allemaal weer terug naar Nederland. Een gevaarlijke en vervuilende omweg, puur omdat we niet in staat zijn het afval in Nederland direct op te slaan.

Opwerking is volstrekt overbodig en gevaarlijk. De omgeving rond de opwerkingsfabrieken is in een wijde cirkel besmet met radioactief afval. Duiven die op de daken van de fabrieken zitten bleken radioactief besmet. Ook kreeften in de buurt van de lozingspijpen in zee blijken zo besmet dat kadavers moeten worden opgeslagen als radioactief afval. De fabrieken lozen jaarlijks duizenden liters radioactief afval in zee en in de lucht. Rond beide fabrieken bestaat een opvallend hoog aantal leukemiegevallen onder de plaatselijke bevolking.

Maar kernenergie kan toch de uitstoot van het broeikasgas CO2 verminderen?

Omdat bij kernenergie weinig CO2 - kooldioxide - vrijkomt wordt het door de nucleaire lobby aangeprezen als dé oplossing voor klimaatverandering. Greenpeace is blij dat ze dat milieuprobleem serieus neemt. Jammer alleen dat het zo inconsequent is. Want kernenergie zadelt toekomstige generaties op met een enorme berg radioactief afval. En de grondgedachte achter de afspraken op internationale klimaatconferenties is nu juist dat het onverantwoordelijk is om die generaties te belasten met de consequenties van ons energieverbruik. Stel je eens voor: als de Romeinen kerncentrales hadden gebruikt dan moesten we nu nog steeds hun afval bewaken!

Prijst Borssele zichzelf ook aan als redder van het klimaat?

Ja, terwijl dat in dit geval extra wrang is. Stroomproducent EPZ (eigendom van Essent en Delta) exploiteert die de kerncentrale in Borssele. Maar het is ook een van de vuilste elektriciteitsproducenten met een hoge CO2-uitstoot. Als het EPZ ernst was met het voorkomen van gevaarlijke klimaatverandering, zou het bedrijf om te beginnen de vervuilende kolencentrales moeten sluiten.

Kan er in Borssele een ongeluk gebeuren?

Dat is lastig te zeggen. Maar een kerncentrale is nooit honderd procent veilig. En de consequenties van een ongeluk zijn gigantisch. Tsjernobyl ligt al weer enige tijd achter ons. Het ongeluk in Tokai Mura, in het technisch geavanceerde Japan, is van recenter datum. Hier ontsnapte een enorme wolk radioactiviteit en verspreidde zich over de omgeving. Oorzaak: een menselijke fout in de verrijkingsfabriek.

En dan is er nog het containerschandaal in Europa. Enige jaren geleden werden we hier opgeschrikt omdat bleek dat de containers die van en naar de opwerkingsfabrieken in Engeland en Frankrijk gaan, aan de buitenkant radioactief besmet waren. De wettelijke limiet is 4 Bq/cm2 . De besmetting bleek in sommige gevallen op te lopen tot 8.000 Bq/cm2, tweeduizend maal radioactiever dan toegestaan. Na een transportstop en een verbetering van de procedure zijn de kerntransporten weer op gang gekomen. Nog steeds worden af en toe overtredingen geconstateerd.

En een terroristische aanslag?

Natuurlijk is een kerncentrale ook een groot risico als mensen kwaad in de zin hebben. Zo heeft de vader van de Pakistaanse atoombom, Dr. Ir. Abdul Qadeer Kahn, de kennis voor het bouwen van een atoombom verkregen in Nederland. De gevolgen zijn niet te overzien, denk aan het recent weer opgelaaide conflict tussen India en Pakistan over Kashmir.

Sinds 11 september wordt er op CNN vrijwel iedere maand gemeld dat Al Qaida-strijders het ook voorzien zouden hebben op nucleaire installaties in de Verenigde Staten en elders. Ook in Europa is de beveiliging rond kerncentrales en opwerkingsfabrieken verscherpt.

In dit klimaat wil Nederland haar laatste kerncentrale openhouden en er wellicht zelfs centrales bij bouwen. Als er sinds 1994 iets veranderd is, dan is het wel dat we ons nu nog bewuster zijn van de gevolgen en risico's van kernenergie. De weg vooruit voor Nederland is richting duurzame energie zoals offshore wind- en zonne-energie. Kernenergie is een doodlopende weg!

Onderwerpen