Femke's avonturen op de Noordzee

Bladzijde - 1 november, 2007
Greenpeace voerde de hele maand mei 2007 actie op de Noordzee voor het instellen van zeereservaten. Femke, onze campagne-leider oceanen, hield iedereen vanaf de Arctic Sunrise dagelijks op de hoogte houden van haar belevenissen. Onderaan de pagina vind je het eerste bericht van Femke, bovenaan het laatste.

Femke is aan boord van de Arctic Sunrise en houdt ons op de hoogte


Zondag 20 mei 2007: Naar Edingburgh en dan...*

Vandaag de laatste open dag van de tour. De hele dag door, verschijnen er geinteresseerde mensen van alle leeftijden op het schip. Ook komen er een aantal ex-vissers aan boord die vanwege de massale overbevissing inmiddels zijn gestopt.

Veel positieve reacties, dus gelukkig zijn er in Lerwick ook veel mensen die erg blij zijn met ons werk!

Femke vanuit de patrijspoort van haar cabin

Vanavond varen we naar Edinburgh en dan ga ik terug naar Amsterdam. Het was een geslaagde tour, met een geweldige bemanning en mooie natuur. We hebben op zee met de bemanning van bijna 70 vissersboten kunnen spreken over onze campagne, uitgebreid in alle kranten gestaan en veel bezoekers op het schip gehad.

Nu weer verder aan land op weg naar een netwerk van zeereservaten in de Europese zeeën!

*[Dit was het laatste bericht van Femke vanaf de Arctic Sunrise op de Noordzeetour. Iedereen die de reis heeft gevolgd, hartelijk dank voor je belangstelling de afgelopen drie weken. Tot snel bij weer een oceanen-actie. Blijf je inzetten voor zeereservaten! webred.]


Zaterdag 19 mei 2007: Niet iedereen is happy met ons

Omdat we de hele week in de lokale kranten staan, is iedereen op de hoogte van onze campagne. Er wonen hier veel vissers en die waren niet erg happy met onze acties op zee. Voornamelijk omdat ze onze acties heel gevaarlijk vonden.

's Nachts hebben we daarom extra wacht en gelijk de eerste nacht was het al bingo. Twee dronken vissers komen rond 2 uur naar onze boot en beginnen een eindeloze tirade over hoe idioot we wel niet zijn. Ook proberen ze onze lijnen los te maken in de hoop dat het schip wegdobberd. Gelukkig komt een agent de mannen de richting naar hun bed wijzen en kan ik weer gaan slapen.

In de ochtend gaan Willie en ik op gesprek bij lokale politici om over de campagne te praten. Een aantal mensen uit de vissector en de politiek zou langskomen, maar ze komen uiteindelijk niet opdagen. Een man belt af met excuses, maar hij was telefonisch bedreigd om niet naar de Arctic Sunrise te komen. Waarschijnlijk durven de politici het ook niet aan, uit angst om stemmen te verliezen in dit vissersdorp.

De rest van de dag komen er nog wel supporters langs. 's Avond hebben we een afsluitende vergadering, aangezien veel mensen zondag al van boord gaan.

Daarna met z'n allen naar de bar voor live muziek. In de bar gaat mijn werk gewoon verder, want ik raak al snel in heftige disussie met een zestal vissersmannen.


Vrijdag 18 mei 2007: Onderweg naar Lerwick

De weersverwachting was niet zo gunstig dus verwachtte we een pittige reis richting Lerwick. Maar het valt alles mee. In de middag hebben we zelfs een zonnetje als we in de verte al de kale heuvels van Shetland-eilanden.

De kale rotsen van de Shetland-eilanden

Eind van de dag komen we aan in Lerwick. Een klein plaatsje met zo'n 8000 inwoners.


Donderdag 17 mei 2007: Zin en onzin in de krant

Vandaag ontvangen we nog meer supporters. In kleine groepjes geven we ze een rondleiding door het schip. In de 'hold', het grote ruim achterin, laten we een samenvatting van ons werk op zee zien en een korte film over zeereservaten.

We staan voor de zesde achtereenvolgende dag in de Schotse kranten. Grappig om het verschil te zien tussen onze gesprekken met de mensen van de visindustrie - hoe ze aangeven dat ze het op veel onderwerpen met ons eens zijn - en dezelfde mensen ons vervolgens in interviews voor gek uitmaken en beweren dat we 75% van de Noordzee voor visserij willen afsluiten...?

's Avonds om zeven uur varen we weer uit en trekken we weer naar het noorden om te spreken met mensen in Lerwick over ons campagnedoel.


Woensdag 16 mei 2007: Keep up the good work

In de loop van de ochtend krijgen we bezoek van mensen vanuit de visserij-industrie. Willie en ik hebben een uitgebreide discussie over de problemen van de Noordzee, de veranderingen in het ecosysteem en de noodzaak, omvang en locatie van zeereservaten.

Op zich staan ze er best voor open maar ze willen wel betrokken worden bij het aanwijzen van gebieden. Bovendien delen zij onze bezorgdheid over klimaatverandering, het terug gooien van de bijvangst, de industriele vloot en het falende visserijbeleid van de EU. Maar de Schotse vissers valt niets te verwijten, blijven ze volhouden, ondanks dat ze verantwoordelijk zijn voor een derde van de vangst van kabeljauw.

Verder krijgen we veel telefoontjes en bezoek van lokale media, waaronder Scottish TV, Northsound (lokal radio), en lokale kranten. Ook zijn we met regelmaat te horen op BBC-radio.

Eind van de dag krijgen we nog bezoek van een Nederlandse supporter die in Aberdeen werkt. Eindelijk weer iemand om gewoon in het Nederlands tegen te praten dus geef ik hem een uitgebreide rondleiding op het schip. 's Avonds belt hij me nog een keer of hij wat bier en wijn kan brengen om ons te bedanken voor onze inzet. We hebben een vrij strict alcohol beleid aan boord maar de kapitein keurt het goed. Op momenten dat de vermoeidheid toeslaat zijn het met name de positieve reacties van onze supporters en van voorbijgangers die maken dat je zo hard kan blijven werken. Super top, Erik!

In de namiddag stopte er ook nog een auto op de kade vlak bij de Arctic Sunrise, het raampje ging even open en de bestuurder zei: "Keep up the good work!", alvorens hij weer snel verdween.


Dinsdag 15 mei 2007: Veel media-aandacht en een biertje

Vandaag sta ik vroeg op met een voldaan gevoel. De actie is goed gegaan en wordt goed opgepikt door de media in Schotland, Noorwegen en Denemarken. Als we de haven van Aberdeen in varen worden we verwelkomd door een groep dolfijnen!De haven ligt vol met schepen voor de olieindustrie in de Noordzee.

Eenmaal aangemeerd worden gelijk alle lokale kranten gekocht om te zien hoe onze campagne wordt neegezet in de media. Er is veel aandacht voor het gevaar van acties op zee en de crisis van de kabeljauw wordt verdacht vaak vermeden in de artikelen - duidelijk een sterke lobby van de visindustrie in de lokale media.

's Avonds gaan we met zijn allen naar de kroeg om even de benen te strekken onder het genot van een biertje en de 'gouwe ouwe' nummers van de jaren tachtig. Ook nemen we afscheid van Portia, een van onze vrijwilligers, die als deckhand mee was aan boord.


Maandag 14 mei 2007: Alweer een actiedag!

Na onze bevindingen bij de Carisanne II en de Damares hebben we gisteren besloten dat we deze twee vissersboten vroeg in de ochtend moeten proberen te stoppen om op kabeljauw te vissen. Gisteravond is met iedereen het plan doorgesproken en gespannen gaat iedereen vroeg naar bed.

Rubberboot van Greenpeace naast het vissersschip de Carissane II

Om 7 uur 's ochtends zit ik weer in de Grey Whale, de rubberboot, op weg naar de twee schepen. Via de radio eisen we dat ze, gezien al het wetenschappelijk bewijs, stoppen met het vissen op kabeljauw. Dat zijn ze duidelijk niet van plan dus komen we in actie.

Het werd een echt kat-en-muisspel, want ze probeerde verwarring te zaaien over wat ze gingen doen. Toen de twee schepen verder uit elkaar gingen, werd het even spannend; welke moeten we volgen om het zetten van het volgende net te stoppen? Gelukkig schatten we het goed in en zijn we op tijd bij het zetten van het net.

Boei bevestigd aan vissersnetten zodat ze niet zinken

Als we een Greenpeace-boei bevestigen, moeten ze het net opnieuw binnenhalen en beginnen ze steeds kwader te worden. Ze steken onze boei lek en gooien het weer overboord. Vanwege veiligsheidsoverwegingen besluiten we de actie te stoppen.

De acties worden goed opgepikt in Schotland en Willie, de campagneleider aan boord, wordt de rest van de dag via de telefoon geinterviewed en is te horen op de radio en in het nieuws.

Voldaan zit ik rond 11 uur in het zonnetje, alles is goed gegaan en niemand is gewond geraakt. Nu beginnen de voorbereidingen voor Aberdeen, de vissershaven waar we morgen aankomen...


Zondag 13 mei 2007: Trieste verspilling

Ik stond vannacht op standby, wat betekent dat als de schipper iets tegenkomt ik als eerste uit bed wordt getrommeld. Om zes uur 's ochtends strompel ik naar de stuurhut, we zijn op 60 graden Noorderbreedte, vlakbij Unst. Het blijken twee kleinere vissersboten te zijn, dus loos alarm. Maar het ziet er naar uit een prachtige dag te worden dus neem een kop koffie en geniet van de opkomende zon en het blauwe water.

Vandaag heeft de kok een vrije dag dus kook ik samen met een paar collega's de lunch. De Hollandse roerbakeieren vallen in de smaak!

Vlak na de lunch komen we weer twee Schotse vissersboten tegen, de Carisanne II en de Demares. We praten met ze over de radio en ze geven aan te vissen voor kabeljauw, schelvis, wijting en platvis. De vangst op kabeljauw valt tegen, wat een verassing!!! Snel lanceren we de rubberboot en ga ik samen met de fotograaf en cameraman naar ze toe om ze meer te vertellen over onze campagne en onze brochure te geven.

Femke overhandigt de bemanning van de Demares de brochure over zeereservaten

Tot een echt gesprek komt het nauwelijks, deze mannen hebben hele andere gedachten. Ze geven me handkussen en maken suggestieve gebaren over waar ze wel aan denken als ze een vrouw in een rubberboot tegenkomen midden op zee. Beide boten vissen samen met een net, maar de ene boot zegt veel en alleen grote kabeljauw te vangen terwijl de andere boot me probeert te overtuigen dat ze alleen nog maar hele kleine kabeljauwtjes vangen.

Als we net terug gekeerd zijn op het schip roept iemand luidt "haai!"; enkele tientallen meters van het schip komt een reuzenhaai (of Basking Shark) voorbij. Fantastisch, wat een kick zo'n vin langs de boot te zien glijden!!! Dit is de op een na grootste vis ter wereld, na de walvishaai, en hij kan wel 11 meter lang worden, maar eet voornamelijk plankton. Dit is groots bezoek, maar ook een heel klein vogeltje land uitgeput op het dek en vaart vandaag met ons mee.

Later op de dag filmen we nog hoe de twee vissersboten opnieuw hun net uitzetten. Terwijl we filmen zien we een enorme bijvangst via het poortje aan de zijkant overboord gaan.

Bijvangst, waaronder een hondshaai, wordt door een poortje aan de zijkant van het schip de zee ingegooid

Wat een triest gezicht, zoveel en zulke grote vissen die (half) dood worden weg gekieperd. We zien zelfs een hondshaai (cyliorhinus caniculus) en een prachtige Noorse roodbaars (sebastes viviparus), wat een verspilling!

Maar de prachtige zonsondergang als afsluiting maakt de dag toch nog een beetje goed.


Zaterdag 12 mei 2007: Actiedag!

Kwart voor vijf; snel uit bed en klaar maken voor een poging de visser te stoppen. Snel een appel en een glas water en mezelf in een waterdicht pak met zwemvest gehezen. Tezamen met fotograaf en cameraman in de Grey Whale, rubberboot, naar de Endurance.

Het net wordt net binnengehaald. De bemanning weigert met ons te spreken over de radio. Als het net binnen is vertrekt de Endurance met volle vaart naar het noorden.

Rubberboten van Greenpeace blijven de Endurance volgen als het koers zet naar het noorden; links op de achtergrond de Arctic Sunrise

We blijven het schip volgen met de Grey Whale.

Als we een ander schip in de verte zien, wijken we even af om het te identificeren. Het blijkt een kleinere vissersboot te zijn, dus keren we terug naar de Endurance.

Via radiocontact vragen we de visser alsnog te stoppen. Hij reageert pas als hij ziet dat onze tweede rubberboot, de Mermaid, er aan komt. Hij zucht, zegt dat hij de kabeljauw al 20 jaar heeft opgegeven. De visser begrijpt onze bezorgdheid maar zegt dat hij kan niets doen. Een van onze actievoerders werpt zichzelf moedig in water in een poging het schip te stoppen.

Een actievoerder gooit zich in de koers van het Schotse vissersschip de Endurance

Ze houdt een stopbord op met de tekst 'Kabeljauw in Crisis', in de hoop dat de visser stopt en terugkeert naar de haven. Hij houdt echter koers en de zwemmer komt langszij het schip terecht en wordt door de bemanning van de Mermaid uit het koude water gehaald.

Meerdere keren proberen we het schip te stoppen maar helaas kunnen we deze vangst van bedreigde kabeljauw niet voorkomen. De EU kan dat wel en hopenlijk worden de Europese milieuministers snel wakker en ondernemen ze stappen; maken ze een eind aan de kabeljauwvangst en stellen ze zeereservaten in om de Noordzee en de kabeljauw te herstellen en te beschermen voor de toekomst.


Vrijdag 11 mei 2007: En daar is de Endurance

Vandaag weer de hele dag speuren naar vissersboten die de laatste kabeljauw uit onze Noordzee vissen. Maar de Noordzee is groot en het blijft moeilijk om ze te vinden.

Rond zeven uur s'avonds komen we de Endurance tegen, een 28 meter lange Schotse vissersboot. Als we radiocontact maken, geeft hij aan dat hij vist op zeeduivel, kabeljauw, schelvis en koolvis. Deze vorm van gemengde visserij zorgt ervoor dat de vangst op kabeljauw maar niet aan banden wordt gelegd en daarom zijn zeereservaten zo belangrijk. De kabeljauw die in Nederland wordt aangeland, is ook voornamelijk afkomstig van visserij op tong, schol en andere vormen van witvis. De visser geeft aan dat hij niet genoeg vangt.

Als wij aanbieden om onze campagneboodschap naar de Endurance te brengen geeft hij aan dat hij daar geen behoeft aan heeft. Toch springen we in de rubberboot en proberen de boodschap over te dragen en het ophalen van het net te filmen. De visser besluit gewoon door te gaan met vissen dus besluiten we de nacht bij het schip te blijven...


Donderdag 10 mei 2007: Reacties verdeeld

Vanwege het slechte weer moeten we helaas weer een dag verwaaid liggen. Dit keer liggen we in een baai in Okney, wat naast een paar windmolens en kleine huisjes op de dijk, een redelijk verlaten indruk geeft. De enige bewoners die we tegenkomen zijn een paar schuwe zeehonden in de haven.

Gedurende de Arctic Sunrise-tour (AS-tour) zijn we inmiddels ruim 40 vissersschepen tegengekomen. Indien mogelijk hebben we de noodzaak voor zeereservaten aan de vissers voorgelegd. De meningen onder de vissers zijn verdeeld.

Aan de ene kant krijg je te horen dat er niets aan de hand is, dat er momenteel enorm veel vis in de zee zit, dat de wetenschappers er volledig naast zitten en dat zeereservaten een onzinnig idee is. Aan de andere kant hoor je vissers zuchten over de marifoon, klagen dat de vangst zo tegenvalt en dat het instellen van zeereservaten misschien wel een goed idee is.

Het doet me goed dat steeds meer vissers inzien dat het zo niet langer kan en dat we de zee meer in bescherming moeten nemen, ook om een duurzame visserij in de toekomst te waarborgen.


Woensdag 9 mei 2007: Weer onderweg

Onderweg richting de oostkust van Schotland is er een prachtige zon en helder blauwe lucht en de Arctic Sunrise trotseert vol trots de grote golven.

In de ochtend komen we 2 Schotse vissersboten tegen: de Zenith en de Helenus. Via de radio nemen we contact met ze op. Ze blijken op garnalen te hebben gevist, maar de Helenus heeft pech en wordt door de Zenith naar de haven gesleept. Ook deze vissers bevestigen dat de vangst mager was. De kapitein van de Zenith luistert naar onze uitleg over de Greenpeace-campagne en geeft aan dat hij zich enigszins wel kan vinden in de noodzaak voor zeereservaten.

Gek genoeg komen we de rest van de dag helemaal geen schepen meer tegen. Tegen de avond, als we allemaal buiten uitkijken naar een mooie zonsondergang worden we nog getrakteerd op een groep vliegende vissen in de verte.


Dinsdag 8 mei 2007: Kids komen langs

Nog steeds verwaaid in Fetlar.

De drie kids van de lokale school krijgen een uitgebreide tour van de Arctic Sunrise

Vandaag hebben we de kinderen van de lokale school uitgenodigd. Er zitten maar drie kinderen (van 8, 9 en 10) op deze school, dus kregen ze een uitgebreide tour van de Arctic Sunrise. Aan het eind wat limonade en koekies en de korte film over het nut en de noodzaak van zeereservaten.


Maandag 7 mei 2007: Nog steeds slecht weer

Vandaag is het Bankholiday in Engeland. Ik hoopte dat de wind vanacht zou zijn gaan liggen en dat ik om 6.00 uur wakker zou worden van het starten van de motor. Maar helaas, het weer blijft slecht dus kunnen we niet uitvaren. Weer een rusteloos dagje dat je de zee op wilt maar moet wachten op beter weer.

Na de dagelijkse schoonmaak tussen 8.00 en 9.00 uur - vandaag heb ik de gangen gedweild - ben ik dus maar achter de laptop en in mijn stapel onderzoekspapieren gedoken.


Zondag 6 mei 2007: Tijd voor lezen en schrijven

De wind steekt verder op en dus liggen we de hele zondag verwaaid. 's Ochtends nog wel een mooi zonnetje maar daarna alleen nog maar harde wind en witte koppen op de golven. De vooruitzichten zijn slecht...

Dat geeft wel even wat ruimte om het logboek bij te werken, nog wat onderzoek door te nemen en wat e-mails te sturen. Anne maak gebruik van haar vrije dag door een cake te bakken. 's Avonds kijken we een film terwijl de Susanne ons in de verte passeert op weg naar een haven.


Zaterdag 5 mei 2007: Aankomst in Fetlar

De afgelopen dagen zijn we voornamelijk Schotse en Noorse vissers tegen gekomen, maar vandaag verschijnt ineens de Duitse Susanne op de radar, een 40 meter lange 'bottomtrawler'. Via de radio maken we contact. De schipper geeft aan dat ze geen kabeljauw vissen, maar koolvis.

Vanaf de Arctic Sunrise maken we foto's van het schip, waarbij de twee Duitse bemanningsleden een spandoek ophouden "Schutzgebiete Jetzt" (zeereservaten nu). De rest van de dag zijn we alleen nog drie Noorse vissersboten tegen gekomen. Maar vanwege het opkomende slechte weer moeten we op zoek naar een schuilplaats voor de nacht.

's Avonds laat komen we aan in Fetlar, dit keer aan de andere kant van het eiland. Het schijnt dat we tussen twee zeehondenrotsen (met gewone en grijze zeehonden) voor anker liggen. Als zeehondenfreak - al mijn vakantiegeld ging vroeger op aan zeehonden knuffels, kaarten en beeldjes - grijp ik enthousiast naar de verrekijker. Maar helaas tot op heden nog geen zeehond gezien.

De wind steekt verder op dus liggen we de hele zondag (6 mei) verwaaid. 's Ochtends nog wel een mooi zonnetje maar daarna alleen nog maar harde wind en witte koppen op de golven. De vooruitzichten zijn slecht....


Vrijdag 4 mei 2007: Grootste kabeljauw ooit

Vanmorgen zijn we weer vertrokken richting het noorden, de Viking Bank. Dit gebied vormt een deel van de door Greenpeace voorgestelde zeereservaten voor de Noordzee.

Van daaruit hebben we een speurtocht uitgestippeld op zoek naar de Engelse kabeljauwvissers die een derde van alle kabeljauwaanlandingen op hun naam hebben staan. In Nederland wordt nauwelijks nog gericht op kabeljauw gevist en is de kabeljauw die wordt aangeland voornamelijk het resultaat van de bijvangst van de bodemvisserij, op met name platvis en schol. Nederlandse vissers hebben recht op iets minder dan 10% van totale toegestane vangst (TAC) van Noordzee kabeljauw.

Onderweg komen we vier kleinere Schotse vissersboten tegen. Als we radiocontact maken is het steeds hetzelfde verhaal; er is momenteel geen kabeljauw in dit gebied, zeereservaten zijn geen goed idee en de wetenschappers zitten er helemaal naast. Tot op heden geven alleen de Noorse vissers aan dat zeereservaten mogelijk een goede oplossing is voor de natuur en voor een duurzame visserij in de toekomst.

Eind van de dag is het ineens bingo; twee schotse visserboten uit Petershead, de Ocean Harvest en Our Guide, verschijnen op de radar. Ze zijn aan het 'pair-trawlen'. Snel schiet ik in mijn waterdichte pak, zwemvest om en met campagneboodschap en radio in de hand schieten we al hobbelend over de ruige golven met twee rubberboten er naar toe. Ze geven aan dat ze vissen op schelvis, wijting, koolvis, zeeduivel en kabeljauw! Hmmm, die zat hier toch niet..? De bemanning van de Ocean Harvest is erg vriendelijk en nodigt me uit om aan boord te komen.

Bemanning van de Ocean Harvest nodigt Femke uit aan boord te komen

Maar op dat moment begint de Our Guide de netten binnen te halen dus besluiten we dat eerst te filmen. Al dobberend in het water op een 20 meter afstand van het schip kunnen we het hele proces goed volgen. Ze halen best veel vis binnen valt me op.

Visser houdt een grote kabeljauw omhoog; kabeljauw van deze grootte is zeer zeldzaam

Ineens houdt één van de vissers een enorm beest op, het is een kabeljauw. Ik heb nog nooit in mijn leven zo'n grote kabeljauw gezien! Dit is een echte 'big mamma', zo één die het beste kunnen zorgen voor herstel omdat ze veel eitjes leggen en vanwege de leeftijd zijn deze eitjes ook van veel betere kwaliteit. Helaas denkt de visser daar anders over.

Nadat hij de kabeljauw aan ons heeft laten zien wordt hij met een grote zwaai in het ruim gegooid....dat was weer een big mamma... Terug gooien heeft helaas ook bijna geen zin omdat de kabeljauw van diep wordt opgevist en door het drukverschil en het beklemt zitten in de netten al weinig kans heeft op overleven. Als we deze reuzen nu konden beschermen in zeereservaten, dan maakt de Noordzeekabeljauw nog een kans te overleven...

Vervolgens verschijnt er uit een klein poortje aan de zijkant van het schip een enorme lading vis die wordt teruggegooid in zee, dood of zo goed als dood. Dit heet 'discarding' (of afdanken) en in de Noordzee wordt op deze manier jaarlijks tussen de 500.000 en 800.000 ton vis terug de zee in gegooid.

Uit een klein poortje aan de zijkant van het vissersschip wordt de overbodige vangst  terug de zee in gegooid

Het gaat om vis waar de visser geen vergunning voor heeft, die niet geschikt is voor consumptie of nog te klein is (en helaas in veel gevallen dus dood overboord gaat voordat het zich heeft kunnen voortplanten). In het noordoosten van de Atlantisch Oceaan wordt jaarlijks minimaal 13% van de totale vangst over boord gegooid. De visser schrikt als hij ziet dat we de discarding filmen en stopt snel een mand voor het gat.

Vervolgens kijkt hij me streng aan en geeft met een schuddende blik en een wijzende vinger aan dat hij het nu wel met ons gehad heeft. We varen nog even langszij de Ocean Harvest, die ons er ook op wijst dat we de grote vis moeten filmen en niet de kleintjes... Sorry meneer, zeg ik, we zijn hier om het hele proces inzichtelijk te maken, dus geen censuur.

IUU

In de loop van de dag krijg ik wederom een update van de vorderingen in het tegen gaan van de aanlanding van illegale kabeljauw uit de Barenstszzee. In Eemshaven ligt inmiddels de Aleksandritovyy, maar dit schip mag vanaf 1 mei pas haar vis aanlanden als door de vlaggenstaat (in dit geval Rusland) binnen 72 uur is bevestigd dat de vis legaal is.

Vol spanning observeert Farah de inspectie van de AID. Na 72 uur gebeurt er nog steeds niets. Zelfs de AID is verbaasd dat Rusland zich nu al niet aan de afspraken houdt en dringt er bij de autoriteiten in Moermansk en Moskow op aan dat ze de noodzakelijke informatie moeten aanleveren. Uiteindelijk komen halverwege de dag toch de noodzakelijke papieren uit Rusland en kan de Aleksandritovyy beginnen met lossen.


Donderdag 3 mei 2007: Jan-van-gent en dolfijnen...bijna

Activiteiten op zee vereisen een goede voorbereiding en training. Daarom liggen we vandaag voor anker in een baai dicht bij Fetlar op de Shetland-eilanden. In de baai oefenen verschillende scenario's en iedereen krijgt de tijd en ruimte om te oefenen met rubberboten.We hebben een prachtig uitzicht over de heuvels en een klein dorpje. Er zijn veel vogels in de omgeving.

Een jan-van-gent op de Noordzee

We zien de laatste dagen vooral veel van de jan-van-gent en een aantal papegaaiduikers en hele schattige zwarte zeekoeten. Er zijn onderweg al een paar kleine groepen dolfijnen gesignaleerd, maar ik ben ze tot nu toe steeds misgelopen omdat ik bezig was met de laatste voorbereidingen...snif. Vandaag zijn ook de Schotse verkiezingen, dus wachten we met spanning op de uitkomsten.


Woensdag 2 mei 2007: Noorse kustwacht duikt op

In de ochtend kwamen we op de Noordzee weer een paar grotere vissersboten tegen: de Fangst, de Skudetral en de Trygvason. De Trygvason is een 35 meter lang Noors schip. Ik ben met het team in de rubberboot gesprongen en in een ruige zee naar ze toe geracet. De bemanning wilde geen campagnemateriaal.

Toen we foto's van het schip aan het maken waren verscheen ineens weer het enorme schip van de Noorse kustwacht die ons verzocht onmiddellijk terug te keren naar de Arctic Sunrise.

IUU

De Noordoost Atlantische kabeljauw verkeert in crisis en dreigt op een zelfde manier in te storten als in Canada in 1992 is gebeurt. Dit heeft toen 40.000 vissers hun baan gekost. Naast het feit dat het absurd is dat er nog steeds een quota voor Noordzee kabeljauw is, wordt deze prachtige roofvis nog verder bedreigd door grootschalige bijvangst en illegale visserij.

Farah, mijn collega aan land, stuurt me een update over een berucht piratentransportschip, de Aleksandritovyy, dat richting Eemshaven komt. Greenpeace zal in Eemshaven aanwezig zijn om te kijken of er nu beter wordt gecontroleerd. Nieuwe regelgeving van NEAFC moet vanaf 1 mei voorkomen dat er nog op grote schaal illegale vis wordt aangeland. Het was nogal frustrerend te zien dat de afgelopen maanden nog het één na het andere verdachte schip binnenkwam en de inspectie niets deed. De inspectie van dit schip (3 mei) moet uitwijzen of daar nu een eind aan is gekomen.


Dinsdag 1 mei 2007: Eerste ontmoeting met vissers

Dagelijks hebben we contact met Richard op het land. Hij zorgt voor de verdere coördinatie vanaf land, aangezien onze communicatiemiddelen beperkt zijn vanaf een schip zo ver op zee. In de ochtend kwamen we twee Noorse vissers tegen: de Leik en de Lonningen. De Lonningen gaf aan dat ze op blauwe wijting aan het vissen waren. We hebben de rubberboten in het water gelaten en zijn er naar toe gegaan om onze campagneboodschap te overhandigen.

Femke overhandigt de campagneboodschap van Greenpeace aan de bemanning van de Lonningen

De bemanning vond zelf dat er helemaal niets mis is met de Noordzee, dat er geen overbevissing is en ook geen enkel probleem met de kabeljauw. De wetenschappers zitten er helemaal naast, zeggen ze met volle overtuiging. Hmmm...

De bemanning van de Leik wilde niet met ons spreken en negeerde onze radio-oproep. Vervolgens kwamen we de Lonnoy tegen, een kleine vissersboot. Deze hebben we voorbij laten gaan omdat we ons voornamelijk richten op de grotere schepen die met name verantwoordelijk zijn voor de overbevissing. Tussen de middag hebben de noodzakelijke training gedaan indien we in een noodsituatie het schip op volle zee moeten verlaten.

Eind van de dag verschenen er twee puntjes op de radar, het bleken twee schotse vissersboten te zijn, de Phoenix en de Falcon (pair-seiners uit Frasenburgh). Zij vissen op kabeljauw en schelvis. Dit keer ging Willie (vanwege het Schotse accent) met een team in de rubberboten om de campagneboodschap te overhandigen. De Falcon had motorpech en vroeg om een 24 mm 'spanner' die we aan ze hebben geleend.

Bemanning van de Falcon is blij met de hulp van Greenpeace

Nadat we de 'spanner' weer hadden opgehaald, maakten we een aantal foto's van het schip met een zwemmer in het water. Toen kwam er ineens een groot schip opdagen. Het was de Noorse kustwacht. De kustwacht vroeg over de radio wat de vissers in een laatste vangst hadden binnengehaald en de Phoenix gaf aan dat het naast voornamelijk schelvis, ook wijting, zeeduivel, heilbot, zeewolf en 200 kabeljauw had gevangen.

's Avonds hebben Willie en ik een presentatie gegeven aan de bemanning over de campagne, onze plannen, de noodzaak om de vangst op kabeljauw te stoppen en zeereservaten in te stellen. We leggen uit dat de EU momenteel werkt aan nieuwe wetgeving die de kans biedt om zeereservaten als verplicht middel in te zetten om de Europese wateren voor 2021 te herstellen.


Maandag 30 april 2007: Vertrek uit Bergen

Na de laatste boodschappen en tanken - wat wel even duurt met zo'n groot schip - vertrokken we eind van de dag richting het noorden. Spannend! Het begin van de reis!

De hele crew van de Arctic Sunrise Noorzdeetour op het achterdek

Ik kijk er naar uit met de vissers op zee in contact te komen. Zeereservaten hebben ook voor vissers grote voordelen, ben benieuwd of zij daar ook zo over denken.


Zondag 29 april 2007: Open boot

Het is prachtig om in Bergen te landen. Met een mooie blauwe lucht en een volle zon was het uitzicht op de fjorden adembenemend. In de haven lagen we mooi in het midden en je kon de Arctic Sunrise al van ver trots tussen alle boten uit zien steken.

Aan de overkant liggen twee Nederlandse marineschepen, dus een aantal Nederlandse bemanningsleden kwamen ook een kijkje nemen aan boord. Ik kreeg ook nog een Telegraaf van iemand, altijd fijn om een Hollands krantje te hebben!