Shell klaar voor de Noordpool? Wie gelooft dat nog...

Ruim 750.000 mensen hebben vorig jaar de Amerikaanse president Obama opgeroepen géén boorvergunning aan Shell te verlenen. Met resultaat:

© US Coast Guard
  • Na het stranden van de Kulluk, het boorschip van Shell, is er van over de hele wereld met verontwaardiging gereageerd. Er ontstond een enorme mediadruk en het publiek toonde zich zeer kritisch op de boorplannen van Shell.
  • Barack Obama stelde een '60 day review' in; een onderzoek waarbij binnen twee maanden een rapport zou liggen met een evaluatie van alle werkzaamheden van Shell in Alaska.
  • Shell kreeg hierin een flinke tik op de vingers. Het rapport bevatte vernietigende conclusies: de oliegigant wordt verweten ‘géén controle te hebben over zijn onderaannemers’. Toenmalig minister van Binnenlandse zaken Ken Salazer zei letterlijk dat 'Shell er een potje van heeft gemaakt'.
  • Shell kan de zomer van 2013 niet verder gaan met haar proefboringen voor de kust van Alaska. De oliemaatschappij mag van de Amerikaanse overheid pas terugkeren als het alles op orde heeft. Intussen loopt er nog een apart onderzoek naar het Kulluk-incident.

Inmiddels is Shell een samenwerking aangegaan met het Russische staatsbedrijf Gazprom. Een onverstandig besluit. Gazprom opereert niet alleen roekeloos in zijn zoektocht naar olie, het bedrijf snoert ook op brute wijze de mond van iedereen die hiertegen in verzet komt. Roep daarom nu Shell-topman Ben van Beurden op afstand te nemen van het riskante olieprogramma van Gazprom en de Noordpool voorgoed met rust te laten.




Het ongeluk met de Kulluk is de negende in een serie flaters van Shell. Wij frissen je geheugen graag even op:

9 flaters van Shell

1. De Arctic Challenger voldoet niet aan de minimale veiligheidseisen

De Arctic Challenger is het vlaggenschip van de Arctische vloot van Shell, die bestaat uit 22 schepen. Het schip is de spil van een potentiële reddingsoperatie mocht er een olielek ontstaan. Nadat het jarenlang dienst had gedaan als vogelbroedplaats, vertoonde het echter wel wat mankementen. Ironisch genoeg lekte het schip dat olie zou moeten opruimen bij een lekkage verschillende keren...olie! Na de zoveelste waarschuwing van de autoriteiten kreeg Shell hier zelfs een boete voor. De Amerikaanse kustwacht constateerde vorig jaar bij de eindinspectie meer dan 400 gebreken, die moesten worden opgelost voordat het schip mocht uitvaren. Volgens de kustwacht was de Arctic Challenger beslist niet opgewassen tegen het extreem koude en onvoorspelbare klimaat van het Noordpoolgebied.

2. Noodplan is mogelijk niet effectief

Als er een olielek optreedt, denkt Shell een deel van de olie te kunnen opruimen met behulp van oplosmiddelen. Dergelijke middelen zijn veel gebruikt bij de ramp met het boorplatform van BP in de Golf van Mexico. Die ervaring leert ons dat de oplosmiddelen wel een deel van de olie ‘wegtoveren’, maar zelf giftige stoffen achterlaten in het water. In een interview betwijfelt een commandant van de Amerikaanse kustwacht of die middelen überhaupt wel effectief zijn in de koude wateren van het Noordpoolgebied.

3. Boorschip loopt tegen de klippen

De Kulluk is niet het eerste schip van Shell dat strandt in de buurt van de Noorpool. Op 15 juli vaart het boorschip Noble Discoverer bij Alaska tegen de rotsen. Het schip blijkt niet opgewassen tegen de stevige wind van die dag. De Noble Discoverer is dan ook een roestig oud beest, niet het hypermoderne paradepaardje waar Shell het steeds over heeft. Het schip stamt uit 1966 en loopt dus al tegen de 50.

4. De Noble Discoverer vat vlam

In een van de motoren van het boorschip Noble Discoverer breekt in november brand uit terwijl het schip onderweg is naar de haven van Dutch Harbour, Alaska..

5. Afdekkoepel bezwijkt tijdens cruciale test

Een ander belangrijk onderdeel van het reddingsplan van Shell is de afdekkoepel die over een olielek wordt geplaatst, waardoor de olie niet langer kan wegstromen. Dat is althans het idee. In december wordt bekend dat de afdekkoepel de testfase niet heeft doorstaan. Een medewerker van een Amerikaans overheidsinstituut meldt dat de koepel bij testen in rustige, warme wateren de druk al niet aankon en ‘verfrommelde als een bierblikje’.

6. Shell heeft geen idee hoeveel het kost om een olielek op te ruimen

In een reactie op vragen van het Britse parlement, bekende Shell in maart 2012 dat het geen idee heeft hoeveel de kosten van een eventueel olielek in het Noordpoolgebied zullen bedragen. Het bedrijf heeft geen onderzoek laten doen of berekeningen laten uitvoeren, met als gevolg dat aandeelhouders mogelijk worden blootgesteld aan enorme financiële risico’s.

7. Shell erkent dat er olie zal weglekken

Pete Slaiby, de vice-president van Shell in Alaska geeft in een interview met de BBC toe dat er bij boringen in het Noordpoolgebied waarschijnlijk olielekkages zullen plaatsvinden. Hij bevestigt daarmee de vrees van velen. Slaiby: ‘Als je mij vraagt of er ooit een olielek zal plaatsvinden, dan denk ik dat dat het geval is.’

8. Recherche onderzoekt overtredingen van Noble Discoverer

Bij een routinecontrole in november 2012 ontdekt de Amerikaanse kustwacht dat het boorschip Noble Discoverer een serie van overtredingen heeft begaan. Op dit moment wordt verder onderzoek gedaan. Mogelijk wordt Shell aangeklaagd.

9. Kulluk drijft stuurloos richting rotsen

Het boorschip Kulluk loopt op 31 december 2012 tegen de grond voor de kust van Alaska, terwijl het richting de haven van Seattle wordt gesleept. Golven van wel 12 meter hoog beukten tegen het schip en zorgden er uiteindelijk voor dat de sleepkabels braken. Experts uit de omgeving vinden het onverantwoord dat Shell het boorschip versleepte in een periode waarin hevige stormen voorkomen. Vermoedelijk wilde het oliebedrijf voorkomen dat het per 1 januari een belasting op brandstof moest betalen. Blijkbaar reden genoeg om de Kulluk met 585 ton diesel aan boord midden in de winter toch naar Seattle te verslepen.